تلویزیون غیرمتمرکز یکی دیگر از مظاهر پیوند بین فناوری بلاک چین و اینترنت است. وبسایت هجترید در مقالهای چگونگی پیدایش و مسیر پیشرفت این فناوری نوظهور را بررسی کرده است. برای مطالعه این مقاله با انتخاب همراه باشید.
تمرکززدایی بحث داغ این روزهای دنیای فناوری است. با افزایش محبوبیت ارزهای دیجیتال و بلاک چین، مردم بهتدریج شروع به درک مزایای کار و فعالیت بدون نیاز به یک مرجعیت مرکزی کردهاند. این روزها بهلطف فناوری بلاک چین، دیگر توزیع و انتقال قدرت بدون احساس جای خالی یک مرجع قدرت مرکزی امکانپذیر شده است.
اکثریت سیستمهای حکومتی و مالی که در دنیای ما در حال فعالیت هستند، جزو سیستمهای متمرکز محسوب میشوند. این یعنی یک مرجعیت قدرت واحد بر تمام نظام مدیریتی موجود تسلط دارد. مثال واضح این سیستمها، یک بانک مرکزی است؛ روشی کهن که معایب آن این روزها بیش از پیش برای ما آشکار شده است. این معایب بیشتر از این واقعیت ناشی میشوند که هر مرجع مرکزی مسلط در این نظامها، نقش نقطه تکی شکست (Single Point of Failure) آن نظام را هم بازی میکند و هر نوع اختلال در اوج هرم قدرت، فارغ از تصادفی یا عمدی بودن آن، در پایان اثر منفی خود را بر کل سیستم خواهد گذاشت.
ایده نهفته در طراحی اولیه بیت کوین این بود که این ارز یک جایگزین غیرمتمرکز برای پول دولتی خواهد بود. به همین دلیل است که بیت کوین هیچ نقطه تکی شکستی ندارد و این ویژگی آن را مؤثرتر، مقاومتر و مردمیتر جلوه میدهد. قدرتی که این تمرکززدایی را امکانپذیر میکند، همان فناوری بنیادین آن یعنی بلاک چین است. این فناوری به هر کاربر این امکان را میدهد که تبدیل به یکی از پردازشگران بیشمار این شبکه شود. از زمان پیدایش بیت کوین و افزایش محبوبیت آن، بسیاری از آلت کوینها هم با پیروی از آن به بازار وارد شدهاند و آنها نیز اکثرا از بلاک چین برای رسیدن به سطح تمرکززدایی موردنظر خود استفاده میکنند.
در مورد موضوعاتی که بهطور تدریجی تغییر کردهاند، یکی از قابلتوجهترین تغییرات رسانهها و به ویژه تلویزیون است. با دقت بیشتر در این دگرگونی، نهتنها ارتباط آن با تمرکززدایی؛ بلکه ارتباط آن با تجمیع را هم کشف خواهید کرد.
تاثیر عظیم اینترنت بر رسانهها
اینترنت علاوه بر کمک به رشد دامنه متنوعی از فرصتهای کسبوکار، برای بیشتر به چشم آمدنِ دستهای از صنایع نوظهور هم مفید بوده است. این اختراع به صنایع قدیمی و دیرپای بازار این شانس را داد که کاملاً خود را با دورهی جدید سازگار کنند. این صنایع علاوه بر اعمال این تغییرات، اقدام به ارائه راهحلها و خدماتی کردند که استفاده از آنها در سالهای گذشته امکانپذیر نبود.
برای مثال، بعد از ظهور تلویزیون، رادیو سقوط شدیدی را تجربه کرد؛ اما این رسانه با وجود موفقیتِ رقیب ایستادگی کرد و موقعیتها و فرصتهای جدیدی را کشف کرد تا بتواند به موجودیت خود ادامه دهد. بعد از خلق و پیدایش اینترنت، تغییرات گستردهای به وجود آمد. به این ترتیب، صنعت رادیو هم خیلی سریع با تغییر ماهیت به پادکست (Podcast)، معادل اینترنتی رادیو، خود را با این تغییر وفق داد.
نکته اصلی این است که اینترنت تأثیر خود را روی رسانههای مختلف دنیا گذاشته است. عصر فناوری که ما در آن زندگی میکنیم، سیستمهای قدیمی را ملزم میکند که خود را با آن وفق دهند و اگر از انجام این کار سر باز بزنند و یا قادر به انجام آن نباشند، باید خطر از رده خارج شدن را به جان بخرند.
تغییر در مدل تلویزیون
این روزها شاهد تغییر مشابهی در مدل سنتی تلویزیون هستیم و میبینیم که این رسانه از شکل سنتی و قدیمی، به شکل جدید و نوآورانه آن در گذار است. امروزه، استفاده از تلویزیون بیش از هر زمانی به اینترنت متکی شده است.
اگر نگوییم همه، لااقل بخش زیادی از تمرکز این فناوری روی ویدئوکستها (Videocast) قرار دارد. «تلویزیون پروتکل اینترنت» (Internet Protocol Television) یا به اختصار آیپی تیوی (IPTV) در واقع پروسه انتقال و انتشار سیگنالهای تلویزیون از طریق اینترنت است. IPTV روشی جدید را ارائه میکند که بهوسیله آن میتوان از رسانه تلویزیون برای بهبود و پیشرفت بنگاههای رسانهای آنلاین بهره جست.
اولین پلتفرمی که از روشی جدید و غیرسنتی برای تماشای برنامههای تلویزیونی بهصورت آنلاین استفاده کرد، یوتیوب بود. وبسایت یوتیوب توانست از یک پلتفرم ساده برای بارگذاری ویدیوها، به رسانهای تبدیل شود که اکنون در حال مدیریت و تولید مجموعه برنامههای متنوع خاص خودش است. این سایت در طول زمان توانست امکاناتی را به مخاطبانش ارائه دهد که تلویزیونهای سنتی قادر به ارائه آنها نبودند. یوتیوب فعالیت خود را در سال ۲۰۰۵ آغاز کرد و خیلی سریع به یکی از محبوبترین سایتهای اینترنت تبدیل شد. این وبسایت حتی امروز هم به توسعه و پیشرفت پلتفرم خود ادامه میدهد.
تعداد زیادی از استارتآپها به امکان ارائه محتوای ویدیویی از طریق وب علاقه نشان دادهاند. البته آنها از تماشای چشمانداز و روشهای نوآورانه جدیدی که پیشروی تلویزیون قرار دارد غافل نشدهاند؛ روشهایی که بیشترِ تمرکز آنها روی استفاده از شبکههای توزیعشده و غیرمتمرکز است.
نمونههایی از تلویزیون غیرمتمرکز
در حال حاضر سه شبکه وجود دارد که میتوان آنها را به این نوع خاص از تلویزیون غیرمتمرکز ربط داد. نام اولی «دیسنترال تیوی» (decentral.TV) و دومی «پروتکل تیوی» (protocol.TV) است. به نمونه سوم در بخش دیگری از این مقاله خواهیم پرداخت.
پروتکل تیوی پروژهای است که به بینندگان خود یک شبکه ویدیویی چندکاناله ارائه میدهد که بخش بزرگی از اخبار و رویدادهای جنبش جهانی تمرکززدایی را پوشش میدهد. دیسنترال تیوی اخبار انقلاب تمرکززدایی، توسعه پروژههای متنباز و فناوریهای توزیعشده را در سرتاسر جهان پوشش میدهد.
هدف اولیه این پروژهها، به نمایش درآوردن فعالیتهای خلاقانه در دنیا و بهخصوص فعالیتهایی است که برای دستیابی به یک زندگی بهتر در جوامع، بر استفاده از فناوریهای توزیعشده تمرکز دارند. هر دوی این پروژهها، از حامیان جدی بیت کوین هستند.
هدف اصلی دیسنترال تیوی، جذب مخاطبان آشنا به این فناوری و جنبههای فنی آن است. در مقابل، پروتکل تیوی بهدنبال توزیع و انتشار اطلاعات برای عموم است. آنها با این روش قصد دارند نظر مخاطبان عادی و بینالمللی بیشتری را به خود جلب کنند. زمانی بینندگان منتظر بودند که ببینند این پروژهها کِی فناوری بلاک چین را در پلتفرم خود ادغام کرده و چه زمانی مالکیت را به مشارکتکنندگان در این پروژهها واگذار خواهند کرد.
البته مهم است که بدانید هیچکدام از این پروژهها در چند سال اخیر محتوای چندانی را منتشر نکردهاند. با وجود اینکه ویدیوهای قدیمی زیادی برای تماشا دارند؛ اما بهتر است فعلا انتظار انتشار ویدیوهای جدید را از آنها نداشته باشید.
یِن
بعد از بررسی این دو شبکه، حالا میتوانیم به شبکه سوم بپردازیم که برجستهترین نمونه از تلویزیونهای غیرمتمرکز است. مهمترین نکته در مورد این شبکه که ین (YEN) نام دارد، این است که برخلاف دو نمونه قبلی که فعالیت چندانی ندارند، در حال حاضر در حال فعالیت و تولید محتوا برای مخاطب است.
در سایت رسمی این گروه آمده است:
اکثر استارتآپها به این دلیل شکست میخورند که هیچ جامعه فعالی حول پروژه خود بنا نمیکنند. سعی کنید جزو آنها نباشید! اجازه دهید به شما کمک کنیم تا حیات استارتآپ خود را حفظ کنید.
ایمان راسخ به ساختن یک جامعه، ویژگی اساسی گروه ین است. آنها عقیده دارند که هر مؤسس، سازنده یا کارآفرینی که در حال ساختن پروژهای است باید بیشتر زمان خود را، بخصوص در مراحل اولیه پروژه، به ساختن یک جامعه کاربری اختصاص دهد؛ چه این کار یک استارتآپ باشد یا یک پروژه جانبی و یا حتی یک سرگرمی آخر هفته. ساختن یک جامعه کاربری همواره بر دیگر کارها ارجحیت دارد.
اعضای گروه ین معتقدند:
اگر شما هیچ فعالیتی در جامعه هدف خود نداشته باشید، چگونه میتوانید بفهمید که چه چیزی باید بسازید؟
این گروه، هدف اصلی خود را اینگونه تعریف کرده است:
ما به مؤسسان، سازندگان و افراد خلاقی که در مراحل اولیه کار خود قرار دارند کمک میکنیم تا جامعه خود را به سرعت شکل دهند. ما اجتماعی از افراد همان حوزه بنا میکنیم تا بتوانند با هم مشکلات را حل کنند.
یک از افرادی که نقش بزرگی در اداره کارهای پشت صحنه ین بر عهده دارد، جان سدینگتون (John Saddington) است که یکی از چهرههای محبوب دنیای ارزهای دیجیتال است. او در سال ۲۰۱۵ موفق شد که با بیت کوینهایی که زمانی به قیمت ۱۱۵ دلار خریداری کرده بود، یک لامبورگینی گرانقیمت خریداری کند. خودروی لامبورگینی یکی از نمادهای میلیاردرهای حوزه ارزهای دیجیتال است و همین موضوع، خرید او را بسیار جالب جلوه میدهد. سدینگتون یکی از مشاوران اردوگاه آموزشی پنجروزه گروه YEN است که برنامه کاری آنها به این صورت است:
- دوشنبه: هویت
- سهشنبه : اعتماد
- چهارشنبه: کارگاههای عملی
- پنجشنبه : پول
- جمعه: اعطای مدرک
تاتاتو
تاتاتو (TaTaTu) پلتفرمی است که برای فراهم آوردن شرایط پذیرش گسترده داراییهای دیجیتال توسط مردم عادی فعالیت میکند. علاوه بر این، این پلتفرم نقش مفیدی در زمینه ایجاد یک تعادل پولی بین کاربران، تولیدکنندگان محتوا و الگوی کسبوکار بر عهده دارد و این کار را با استفاده از ارزهای دیجیتال انجام میدهد.
ایده پلتفرم تاتاتو توسط تهیهکننده ایتالیایی-کانادایی سینما، آندره لروولینو (Andrea Lervolino) شکل گرفت. او تهیهکننده فیلمهای موفق بسیاری مثل تاجر ونیزی (The Merchant of Venice) و تا استخوان (To the Bone) بوده است. تاتاتو در اصل یک پلتفرم شبکه اجتماعی و سرگرمی مبتنی بر پاداش است که گلچینی از محتوای دیجیتال را به کاربران خود ارائه میدهد. طرح اصلی این پلتفرم، ارائه محتواهای پولی مثل فیلمهای سینمایی و شوهای تلویزیونی محبوب است. اگر همه چیز مطابق نقشه پیش رود، همه کاربران در آینده خواهند توانست محتواهای تولیدی خود را در این سایت بارگذاری کنند. مهمترین ویژگی تاتاتو، کاربرمحور بودن آن و همچنین اختصاص پاداش به تولیدکنندگان محتوا است.
به نظر میرسد که این سیستم مناسبی برای یک تلویزیون غیرمتمرکز باشد؛ اما سؤال اینجاست که چه ارتباطی به ارزهای دیجیتال دارد و چگونه آنها را به کار میگیرد؟
پلتفرم تاتاتو از سیستم توکن دیجیتال خاص خودش استفاده میکند که به هر کسی که در اکوسیستم فعالیت داشته باشد، پاداش میدهد. این پاداشها تا زمانی که فعالیت مثبت شما، چه از طریق تماشا و چه از طریق ساخت محتوا ادامه داشته باشد، پرداخت خواهد شد. این کار از طریق استفاده از اتریوم بهعنوان اهرم در قراردادهای هوشمند این پلتفرم و با انجام پرداختهای تبلیغاتی شفاف و منصفانه امکانپذیر شده است که از طریق توکنهای بومی تاتاتو انجام میشود.
مزایای تاتاتو برای کاربران
پلتفرم تاتاتو برای کاربران مزایای زیادی دارد و این موضوع به دلیل کاربرمحور بودن آن، چندان مایه تعجب نیست. آنها به پلتفرمی دسترسی دارند که به ازای تماشای تبلیغات، محتوای بسیار باکیفیتی را به آنها ارائه میدهد و بهعلاوه، آنها تنها با تماشای محتوا میتوانند سود کسب کنند. کاربران این سایت برخلاف دیگر پلتفرمهای سرگرمی محبوب میتوانند بخشی از سود تبلیغات را بهعنوان پاداش دریافت کنند. کاربران این سایت حتی میتوانند از طریق محتوای مشاهدهشده توسط دوستانی که به پلتفرم معرفی میکنند هم پاداش دریافت کنند.
از این طریق تمام واسطهها و دلالها از سیستم حذف میشوند. بینندگان با اختصاص زمان و تمرکز خود به محتواها و تبلیغات ارائهشده، مستقیما در تأمین مالی پروژهها سهیم هستند. آن هم نه هر پروژهای؛ بلکه پروژههایی به آنها علاقه دارند. این پلتفرم مثل بقیه سیستمها از طریق حق اشتراک مدیریت نمیشود. در سایر پلتفرمها، شما حق اشتراک ماهانه خود را پرداخت کرده و توزیع دقیق کارمزد حق اشتراک بین پروژهها را به خود پلتفرم واگذار میکنید؛ اما در پلتفرمی مثل تاتاتو، موفقیت یک پروژه ارتباط مستقیمی با بازخورد مخاطبان آن دارد.
مزایای تاتاتو برای تولیدکنندگان محتوا
میدانیم که بزرگترین مشکل تولیدکنندگان محتوای آنلاین، حفظ حق تألیف است. بعد از بارگذاری محتوای بهصورت دیجیتالی، شما کنترل چندانی روی نحوه انتشار آن ندارید. دزدی محتوا، بهخصوص روی تولیداتی که ارائهدهندگان آن با مشکلات مالی دستوپنجه نرم میکنند، اثر بسیار مخربی دارد.
در پلتفرم تاتاتو ارائهدهندگان محتوا از طریق بازدید تبلیغات میتوانند پاداشهای قابلتوجهی دریافت کنند و این همان ویژگی است که تاتاتو را از پلتفرمهایی مثل یوتیوب که بهوسیله تبلیغات مدیریت میشوند، متمایز میکند. یوتیوب تا همین اواخر تفاوت چندانی بین تولیدات جدی و حرفهای و ویدیوهای بیکیفیت قائل نبود. در مقابل، در پلتفرم تاتاتو یک سطح پریمیوم وجود دارد که بین تولیدات در حد هالیوود و فیلمهای خانگی تمایز ایجاد میکند.
پلتفرم تاتاتو بهعنوان سیستمی که بهطور کامل بر کاربرانش تمرکز میکند، دارای پتانسیل رشد بسیار زیادی است و بهطور طبیعی این قابلیت را دارد که یک مخاطب کاملا وفادار به محتوا را تربیت کند. میتوان گفت که تاتاتو بهعنوان محصول بکارگیری یک سیستم بلاک چین بسیار قوی عمل میکند. این پلتفرم همچنین در حال ساخت یک سیستم مدیریت حقوق دیجیتالی (DRM) است که به تولیدکنندگان محتوا این امکان را میدهد که حقوق مشاهده (viewing rights) محتوای خود را ردیابی و اعمال کنند. پرداختها و حقوق بهرهبرداری از محتوا نیز در یک سیستم بلاک چین به اجرا گذاشته میشود. بهخاطر همین قابلیتها است که تاتاتو میتواند چه در زمینه ساماندهی و چه در زمینه شفافیت، همیشه بهترینها را به کاربران خود ارائه دهد.
نتیجهگیری
بهطور کلی میتوان گفت که اینترنت مانند کاری که برای پادکستها کرد، از این طریق یک ابزار ایدهآل را برای میدان دادن به ویدئوکستها و فراتر از آن، میدان دادن به آزادی بیان و تمرکززدایی برای ما فراهم آورده است. آینده این کسبوکار و تمام مسائل پیرامون آن به چند فناوری مختلف بستگی دارد؛ فناوریهایی مثل اینترنت، بهاشتراکگذاری همتابههمتای فایلها (تورنت)، پلتفرمهای متنباز و حتی ارزهای دیجیتال که با بهکارگیری آنها میتوان راه را برای توسعه سیستمهای قدیمی موجود هموار کرد.
ما این روزها شاهد استقبال نسل کاربران جدید آنلاین از ایده تمرکززدایی هستیم. با استفاده از این ایده، هر کسی میتواند به محتوای ترجمهشده به زبان موردنظر خود دسترسی پیدا کرده و یا حتی بهتر از آن، محتوای تولیدی خود را با بقیه به اشتراک بگذارد. بدین ترتیب، اگر شرکتهای فعال در این حوزه میخواهند که از قافله فناوری عقب نمانند، باید روبهجلو حرکت کرده و با تغییرات زمانه همراه شوند.