FCAS مخفف عبارت Fundamental Crypto Asset Score به معنای امتیاز بنیادین دارایی دیجیتال است. این امتیاز از بررسی اصول اولیهٔ چرخه فعالیت یک پروژه حاصل میشود و وضعیت یک ارز دیجیتال را از نظر فاندامنتال نشان میدهد. اصولی که برای امتیاز دهی در نظر قرار گرفته میشوند عبارتند از: فعالیت کاربر (User Activity) – رفتار توسعهدهنده (Developer Behavior) و بلوغ بازار (Market Maturity).
درجهبندیهای FCAS
درجهبندیهای FCAS اعدادی بین ۰ تا ۱۰۰۰ هستند. عدد ۰ بدترین و عدد ۱۰۰۰ نشان دهنده عالیترین عملکرد یک ارز دیجیتال است.
اصول FCAS
فعالیت کاربر
فعالیت کاربر (User Activity) یک سنجش جامع از رفتار تمام مصرف کنندگانِ پروژهای خاص است که دو فاکتور اصلی را در بر میگیرد:
- بکارگیری پروژه
- فعالیت شبکه
امتیاز این اصل از بررسی تمام فعالیتهای یک بلاک چین خاص، تحلیل راهکارها در صورت لزوم (مثل قراردادهای هوشمند ERC – ۲۰) و برچسبگذاری آدرسهای کیف پول برای شناسایی صرافیها، پروژهها، قراردادها، کاربران و دیگر انواع مشارکت کنندگان، بدست میآید. برای برچسبگذاری روی تمام آدرسهای فعال، از مدلهای گوناگون آماری و اکتشافی استفاده میشود.
فعالیت شبکه (Network Activity) یک برآورد قیاسپذیر بر اساس طبقهبندیهای بالا است که روی فعالیت کیف پول استیکرها (stakers – مشارکت کنندگان در اثبات سهام)، ماینرها، کاربران و سرمایهگذاران تمرکز میکند.
فاکتور بکارگیری پروژه (Project Utilization) بر اساس فعالیت کیفپولهای اجرا شده توسط کاربران ( که بخش بیشتر آن انتقالها و فراخوانیهای قرارداد هوشمند است،) محاسبه میشود. این فعالیت، در کاربرد از پیش تعیین شده پروژه مورد نظر به کار میرود.
فعالیت کاربر تاثیر زیادی در امتیاز FCAS پروژه دارد.
رفتار توسعهدهنده
رفتار توسعه دهنده (Developer Behavior)، شاخصی است که میزان فعالیت و کاراییِ توسعه دهندگان یک پروژه را نشان میدهد و از سه فاکتور سرچشمه میگیرد:
- تغییرات کد
- بهبودهای کد
- مشارکت پروژه
امتیاز این بخش بهوسیله ثبت و ارزیابی رویدادهای مخزن کد در سرویسهایی مانند گیتهاب (GitHub) بهدست میآید. تفاوت اندکی در ارتباط معیارهای بدیهی توسعهدهنده و فعالیت جامعه وجود دارد بنابراین به جز بخشهای commits و Pushes، موارد دیگری هم بررسی میشوند تا به ارزیابی عمیقتری از پروژه برسیم. بر همین اساس ۳۰ متغیر گوناگون مورد بررسی قرار میگیرند، سپس به سه عاملی که بالاتر گفتیم تعمیم مییابند و از آنها نمره کلی رفتار توسعه دهنده بهدست میآید.
رفتار توسعه دهنده تاثیر زیادی در امتیاز FCAS پروژه دارد.
بلوغ بازار
بلوغ بازار (Market Maturity) که از دو عامل ریسک و عرضه پول بهدست میآید، نشان دهنده میزان درستنمایی یک ارز دیجیتال در بازار است. هر چقدر واکنشهای بازار به سناریوهای مختلف و عوامل ریسک (عواملی مانند نقدشوندگی، طرحهای قیمتی، پتانسیل صخره ای قیمت، پیشبینی ثابت الگوریتمی و نوسانات قیمت) منطقیتر باشد، میزان درستنمایی بالاتر است. همچنین در این اصل، تحلیلی هم از عرضه ثابت پول در هر کدام از پروژهها انجام میشود. هر چقدر که عرضه پول بی ثبات تر و هر چقدر کنترل آن توسط تعداد کمی آدرس بیشتر باشد، امتیاز عرضه پول کمتر خواهد بود.
بلوغ بازار تاثیر کمی در امتیاز FCAS پروژه دارد.