شبکه لایتنینگ (LN) دومین لایه موجود بر شبکه بلاک چینی بیت کوین است. گفته می شود که این شبکه در تحول بیت کوین نقش مهمی را ایفا می کند.
شبکه لایتنینگ بیت کوین
زمانی که لایتنینگ در سرتاسر شبکه و بر تمام نودها (nodes) گسترش پیدا کند، سرعت پردازش تراکنش ها در شبکه افزایش پیدا کرده و کارمزد انجام هر یک کاهش می یابد.
از ابتدای سال میلادی جاری، سرعت اجرا و گسترش این فناوری افزایش یافته است. در زمان نوشتار این مقاله ۹۷۷ نود، در حال اجرای ۱۸۲۷ کانال در شبکه لایتنینگ بودند. (بر اساس آمار bitnodes.earn.com در آن زمان تقریبا ۱۱۸۱۰ نود در شبکه موجود بود.)
علی رغم تعداد کم نودهای لایتنینگ، نشریات از این فناوری به عنوان ناجی بیت کوین یاد کرده اند. باید در انتظارات بالای خود تجدید نظر کنیم. این فناوری با توجه به استانداردهای موجود، همچنان در ابتدای راه، در حال توسعه، و در دست تعمیر است!
در این خصوص تماشای ویدیو «از شبکه لایتنینگ تا مقیاس پذیری و آینده بیت کوین» به شما توصیه می شود.
تادوس دریجا، در نگارش وایت پیپر اصلی شبکه لایتنینگ همکاری کرده است. او در مصاحبه ای با Investopedia گفته است که لایتنینگ هنوز آمادگی کافی این را ندارد که در سطوح گسترده مورد استفاده قرار بگیرد. به گفته تادوس دریجا، مفهوم شبکه لایتنینگ تا حد زیادی اثبات شده است، اما او فعلا قصد ندارد از این فناوری به طور گسترده در سطح بلاک چین بیت کوین استفاده کند.
مشکلات شبکه لایتنینگ بیت کوین
در این قسمت از مقاله به سه مورد از مشکلاتی که ممکن است شبکه لایتنینگ با آن روبرو بشود، اشاره کرده ایم:
۱- مشکل کارمزد تراکنشهای بیت کوین را کاملا حل نمیکند
معمولا از لایتنینگ به عنوان یک راه حل یاد می شود. راه حلی که می تواند مشکل افزایش هزینه انجام تراکنش ها در شبکه بیت کوین را رفع کند.
طرفداران و دنبال کنندگان این ارز دیجیتال می گویند که کارمزد تراکنشها با کندی و شلوغی شبکه رابطه مستقیم دارد و زمانی کاهش پیدا میکند که تراکنشها خارج از بلاک چین اصلی، انجام شوند.
اما شلوغی شبکه بیت کوین تنها یکی از چند عاملی است که در کارمزد تراکنش ها تاثیر دارند. علاوه بر این، کارمزد تراکنش های بیت کوین، به خودی خود مولفه بزرگی از هزینه های کلی در شبکه لایتنینگ است.
به بیان دقیق تر، هزینه های کلی در شبکه لایتنینگ به دو بخش تقسیم می شوند: بخش اول شامل هزینه هایی است که با کارمزد تراکنش های بیت کوین برابرند و به باز و بسته شدن کانال ارتباطی بین اشخاص تخصیص داده می شوند. علاوه بر آن، یک هزینه روتینگ جداگانه هم به انتقال پرداخت ها میان کانال ها تعلق می گیرد. در حال حاضر این هزینه دومی در حد صفر است، زیرا نود (node)های کمی از لایتنینگ استفاده می کنند. بنابر پیش بینی تادوس دریجا این هزینه برای یک مدت زمان طولانی پایین خواهند ماند، چرا که شبکه لایتنینگ کاملا مقیاس پذیر است.
با این حال به گفته او، احتمال افزایش کارمزدهای بیت کوین به دلایلی فراتر از حد شبکه لایتنینگ وجود دارد:
مممکن است کارمزدهای بیت کوین دوباره افزایش پیدا کند، و میزان اتخاذ شبکه لایتنینگ در میان تریدرها با کاهش روبرو شود.
او در ادامه گفته است:
این مشکل با رویکردی که در دیگر ارزهای دیجیتال برای افزایش کاربرد لحاظ شده، در تضاد است. برای نمونه، ارز دیجیتال دَش پلاگین های نرم افزاری رایگانی را در اختیار کاربرانش قرار می دهد. به گفته مدیر عامل این شرکت، ویژگی غیر انتقاعی مذکور برای تریدرهایی که از دش به عنوان یک روش پرداختی استفاده کنند، هزینه های ناشی از انجام این کار را جبران می کند.
۲- نودهایی که همواره آنلاین هستند، حساسترند.
نودها (node) در شبکه لایتنینگ بیت کوین باید همیشه آنلاین باشند تا پرداخت ها را ارسال و دریافت کنند. ذخیره سازی سکه ها در فضای سرد، یکی از امن ترین روش های نگه داری ارز دیجیتال است. البته، استفاده از این روش در شبکه لایتنینگ امکان پذیر نیست. به گفته برخی از افراد، الزام حضور مداوم در شبکه، آنها را بیشتر در معرض هک و دزدی قرار می دهد.
در شبکه لایتنینگ آفلاین بودن هم مشکلات خاص خودش را دارد. دریجا می گوید ممکن است یکی از طرفین معامله در زمان نبود طرف مقابل خود کانال پرداختی را بسته و سرمایه را به جیب بزند. به این کار، بستن متقلبانه کانال پرداختی گفته می شود. البته برای بسته شدن هر کانال یک وقفه زمانی در نظر گرفته می شود، اگر فرد مقابل تا پایان آن بازه زمانی تعیین شده آنلاین نشود، کانال به طور خودکار بسته می شود.
موقعیت آفلاین می تواند شبکه را نیز از دسترس خارج کند. به گفته مدیر عامل دش بزرگترین مشکل شبکه لایتنینگ این است که سرمایه به طور فزاینده ای در میان چند نود خاص در شبکه متمرکز شده است. به بیان دقیق تر، در صورتی که یکی از نودهای شبکه لایتنینگ آفلاین بشود، سرمایه کاربران توقیف می شود. یک قطعی ساده در سرور، می تواند به طور قابل ملاحظه ای در سرتاسر شبکه اختلال ایجاد کرده، و باعث شود سرمایه کاربران برای مدت چند روز غیر قابل پرداخت یا به اصطلاح frozen باقی بماند.
۳- ممکن است نتواند مشکلات ناشی از تاثیرات شبکه بیت کوین را حل کند.
شبکه لایتنینگ به بیت کوین در انجام تراکنش های روزانه هم کمک می کند. بیت کوین می تواند در تراکنش های روزانه مورد استفاده قرار بگیرد. کاربران می توانند با شرکت ها یا افرادی که معمولا با آنها معامله می کنند، یک کانال پرداختی باز کنند. یعنی مثلا با صاحب خانه خود، یا فروشگاه اینترنتی محبوبشان یک کانال پرداختی ایجاد کرده و از طریق آن با استفاده از بیت کوین به معامله بپردازند.
اما هنوز برای تحقق این مساله، یک راه طولانی در پیش روی بیت کوین است. طی چند ماه اخیر حجم معاملات بیت کوین به دلیل افزایش حجم تراکنش ها بالا رفته و شاهد یک رشد قابل توجه بوده است. بدین ترتیب، تاثیر کلی شبکه لایتنینگ در کاهش کارمزدهای شبکه بیت کوین، احتمالا محدود است.
دکتر گریک هایلمن، اقتصاددان و بنیان گذار Mosaic (یک ارز دیجیتال برای ایجاد انگیزه در تحقیقات علمی) در این خصوص گفته است:
حتی اگر شبکه لایتنینگ سرعت انجام تراکنش ها را افزایش بدهد، باز هم یک سوال مطرح است: این شبکه در چه حد قابل استفاده است؟
او در ادامه می گوید:
نوسانات قیمتی بازار بیت کوین نسبت به دارایی های دیگر تقریبا بیشتر است، بنابرین احتمال آن کمتر است که مردم پول کرایه خانه شان را در قالب بیت کوین نگهداری کنند.
به گفته هایلمن، مشکل دیگر بیت کوین این است که در حال حاضر تنها عده کمی از افراد هستند که در قالب ارز دیجیتال حقوق می گیرند. افراد بیشتر به ارزهای دیجیتال به چشم یک نوع سرمایه گذاری نگاه می کنند تا پول رایج.
شبکه لایتنینگ چطور بیت کوین را تغییر میدهد؟
آیا مشکلاتی که تا اینجا به آن اشاره شد، پیشاپیش شکست شبکه لایتنینگ را به ما نشان می دهند؟ نه کاملا. مشکل ارزیابی های کنونی لایتنینگ، ناقص بودن آنها است.
به گفته دریجا، این تصور که شبکه لایتنینگ یک روز جایگزین ویزا خواهد شد و در سرتاسر جهان گسترش پیدا خواهد کرد، اشتباه است:
اگر قرار باشد یک میلیارد نفر به طور همزمان از این فناوری در تراکنش های روزمره خود استفاده کنند، کارمزدها به سرعت سر به آسمان می گذاشتند.
او می گوید که شبکه لایتنینگ در حل مشکل مقیاس پذیری بیت کوین نقش مهمی دارد، اما در عین حال به چیزهای دیگری مثل SegWit، و امضای دیجیتال Schnorr هم احتیاج است.
در این میان، تیم توسعه این فناوری کاربردهای تازه ای را به شبکه افزوده و مشغول جستجوی ویژگی های تازه دیگری است. یک نمونه از موارد استفاده دلگرم کننده ای که قرار است در شبکه پدیدار شود، مربوط به صرافی ارزهای دیجیتال است. طبق گفته های دریجا، کانال های پرداختی لایتنینگ می توانند در خدمت تسهیل ترید های میکرو میان صرافی ها باشند. (به جای پرداخت های میکرو در تراکنش های روزمره) بدین ترتیب، کاربران می توانند با استفاده از اکانت های مجهز به فناوری لایتنینگ، در صرافی های سرشناسی مثل Coinbase و Kraken، اقدام به خرید و فروش ارز دیجیتال کنند.
تحقیقات دیگر بر روی پر کردن شکاف های موجود در سیستم حاضر متمرکز است. برای نمونه، می توانید به نودهای دیگر نشان بدهید که طرف مقابلتان دروغ گفته و با این کار از بسته شدن متقلبانه کانال پرداختی جلوگیری کنید. اگر آن ها حرف شما را باور کنند، تمام سکه های موجود در کانال به شما واگذار خواهد شد. در صورتی که یک نود در شبکه آفلاین شود نیز نودهای دیگر از کانال پرداختی مراقبت خواهند کرد تا تقلبی رخ ندهد. درست مثل یک «برج مراقبت»!
نتیجهگیری
شبکه لایتنینگ یک مفهوم امیدوار کننده است و در بلاک چین بیت کوین تغییر بسزایی را به وجود خواهد آورد. اما لایتنینگ، یک گلوله نقره ای نیست، که بتوانیم با استفاده از آن مشکلات فعلی بیت کوین را ریشه کن کنیم. (اشاره به سریال supernatural، که در آن برای مقابله با افسونگری و سایر هیولاها از گلوله نقره ای استفاده می کردند)
و حتی ممکن است منجر به بروز مشکلات جدیدی در اکوسیستم این ارز دیجیتال بشود. حل مشکلات حاضر تا حد زیادی به پیشرفت قابلیت های لایتنینگ و توسعه تحقیقاتی بستگی دارد که در حوزه آن شکل می گیرند.