در بخش اول از این مجموعه دو قسمتی، به بررسی تأثیر هاوینگ بیت کوین بر بازار ارزهای دیجیتال پرداختیم.
در بخش دوم مقاله شرکت Braiins، نگاهی ژرفتر به جزئیات کمترشناختهشدهای از صنعت استخراج خواهیم داشت؛ جزئیاتی از جمله:
- انتظارات برای نرخ هش (قدرت پردازش ماینرها) در شبکه پیش از هاوینگ و پس از آن
- سرنوشتی که در انتظار سختافزارهای قدیمی است
- بلوغ صنعت استخراج و ظهور شرکتهای سهامی عام ماینینگ
- چگونه پروژههای جدید استخراج به ویژه در آمریکای شمالی، ژئوپولیتیک صنعت استخراج را در سالهای پیشرو رقم میزنند؟
چه آیندهای در انتظار صنعت استخراج ارزهای دیجیتال است؟
ماینینگ، بخشی جداگانه از دنیای بیت کوین را به خودش اختصاص داده است. مطمئناً بسیاری از بیتکوینرها (عاشقان بیت کوین) در سطح ابتدایی از شیوه کار این صنعت سردرمیآورند؛ اما فقط تعداد کمی از افرادی که بیرونِ گود هستند، درک درستی از چشمانداز کنونی این کسبوکار و روندهای آتی آن دارند. در بخش دوم از این مجموعه دو بخشی، از کارشناسان صنعت استخراج خواسته شده است تا زوایای ناپیدای این بخش مهم اما نادیده گرفته شده اکوسیستم بیت کوین را برای ما روشن کنند.
پرسش: آیا شما انتظار دارید با وقوع هاوینگ، نرخ هش شاهد افت شدیدی باشد؟ دلیل پاسخ مثبت یا منفی خود را توضیح دهید؟
کریستی-لیان مینهان: بر مبنای نظریههای اقتصادی، هرگاه قیمت یک کوین از هزینهی تولید آن کمتر شود، استخراجکننده اقدام به کاستن از نرخ تولید خود میکند. با درنظر گرفتن این واقعیت و اعمال آن به هاوینگ، به لحاظ نظری میتوان نتیجه گرفت که دستگاههای قدیمی به سادگی قادر به باقی ماندن در میدان رقابت نخواهند بود. متأسفانه در اغلب موارد، واقعیتها نظریات اقتصادی را برهم میزنند و نمیتوان همه استخراجکنندگان را در یک مدل کوچک و شستهرفته (همانند انسانها) جای داد. شماری از بازیگران صنعت استخراج [نه برای سود کوتاهمدت] بلکه برای حفظ یک جایگاه نمادین در این صنعت باقی ماندهاند؛ جایگاهی که با مناسبات سیاسی یا اجتماعی در ارتباط است، حتی دلیل باقی ماندن آنها میتواند برخورداری از حمایت یکی از شرکای راهبردی کلیدی باشد که در بخش دیگری از کسبوکار ارزهای دیجیتال به فعالیت مشغول است.
بسیاری از ارائهدهندگان انرژی (برق)، در قراردادهایی که با مصرفکنندگان منعقد میکنند، برای مواردی که مصرف انرژی به کمترین میزان ممکن برسد، جریمههایی را در نظر میگیرند. بنابراین اگر میزان مصرف یک مشتری به طور ناگهانی از ۵۰ به ۲۵ مگاوات افت پیدا کند، او ملزم به پرداخت جریمه میشود. ماینرها همیشه در تکاپو بودهاند تا با ارتقای زیرساختها و دستگاههای خود مانع از وقوع چنین شرایطی بشوند؛ اما کماکان یک نقطهی انسداد در تعداد واحدهای ایسیک (تقاضای شما) در مقایسه با تعداد [واحدهای ایسیک] در حال خرید شرکتهای استخراج (عرضه) وجود دارد. با دنیاگیری بیماری کووید-۱۹ و بروز اختلالات گسترده در زنجیرههای تأمین جهانی، شما ناگزیر از رویارویی با کانال توزیعی هستید که آهستهتر عمل میکند و قادر به تأمین تقاضای شما برای دستگاههای استخراج، پیش از وقوع هاوینگ نیست.
در این دوران رقابت تنگاتنگ، صنعت استخراج [از یک تکقطبی] به صنعتی چندقطبی بدل شده که تنها آن دسته از تولیدکنندگان سختافزار با کمترین هزینهی تولید میتوانند برنده میدان شوند. به همین دلیل است که بازیگران (فارمهای استخراج) جدیدی از جمله اسبیآی کریپتو (SBI Crypto)، لیروان (Layer1)، ویناستون (Whinstone)، والارهش (ValarHash) و بلاکاستریم ماینینگ (Blockstream Mining) پا به میدان گذاشتهاند. اکنون شما میتوانید مطمئن باشید که تقدیر مالیتان در کنترل خودتان است و تغییرات ناگهانی اهداف یکی از طرفهای سوم [تولیدکنندگان دستگاههای استخراج] نمیتواند برای موفقیت کسبوکار شما حیاتی باشد.
گمان میکنم که تا سه ماه پیش از وقوع هاوینگ، شاهد کاهش تدریجی و نه افت شدید نرخ هش باشیم. پس از این سه ماه، فارمها اقدام به ارتقا و جایگزینی دستگاههای قدیمی خود با تجهیزات بهروزتر خواهند کرد؛ از این رو شاهد رشد پایدار نرخ هش خواهیم بود.
وانگ وینان: بعید است که نرخ هش به میزان قابلتوجهی سقوط کند. دلیلش هم این است که چین، کارخانهی بیت کوین است و ماشینآلات استخراج در این کشور به طور دائم با نسخههای جدیدتر جایگزین میشوند (برای مثال میتوان به افزوده شدن فناوری ۷ نانومتری به خط تولید در سال گذشته اشاره کرد). خوشبختانه، هاوینگ بیت کوین همزمان با بالا رفتن سطوح آب در چین رخ خواهد داد (وقتی سطح آب رودخانهها بالاتر میرود، تولید انرژی برقآبی نیز زیادتر میشود) و قیمت برق نیز به کمترین میزان خود میرسد. حتی با افت سودآوری، نسل ۷ نانومتری ماینرها (مانند اس ۱۷، تی ۱۷، m۲۰s و m21s) به دلیل بازدهی برتر خود میتوانند سودآوری چشمگیری داشته باشند. بهطور کلی، هاوینگ پیشرو میتواند جایگزینی سختافزارهای قدیمی (مانند اس ۹ و تی ۹) را با نسل جدید دستگاههای استخراج سرعت ببخشد، اما تأثیر آن روی نرخ هش، آن چنان زیاد نخواهد بود.
نیک کارتر: افت نرخ هش اجتنابناپذیر است، اما با ورود ایسیکهای کارآمدتر به بازار، شاهد افزایش آن خواهیم بود.
- پرسش: چه سرنوشتی در انتظار نسل قدیمی سختافزارهای استخراج (از جمله انت ماینر اس ۹) خواهد بود؟
یان کپک: راندمان ماینرهای اس ۹ نصف نسل جدید سختافزارهای استخراج خواهد بود، بنابراین استخراجکنندگانی که از اس ۹ استفاده میکنند، برای حفظ درآمد با دستگاههای فعلی، باید هزینه برقشان نصف شود. البته در بازار انرژی، طیف وسیعی از قیمتها وجود دارد؛ بنابراین محتمل است که بسیاری از ماینرهای اس ۹ راهی مکانهایی شوند که قیمت انرژی در آنها بسیار پایین باشد. مهمتر از این، باید یادآوری کنم که روش دیگری برای تمدید دوره عمر ماینرهای اس ۹ وجود دارد و آن، اتوتیونینگ (autotuning) یا تنظیم خودکار است. ما در شرکت برینز (Braiins) یک فریمور اتوتیونینگ جدید با نام +Braiins OS منتشر کردهایم که میتواند راندمان ماینرهای اس ۹ را بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش دهد، بنابراین با استفاده از این روش، شکاف راندمان ماینرهای اس ۹ با نسل جدید آنها تقریباً ۵۰ درصد کمتر میشود. انتظار دارم که بسیاری از استخراجکنندگانی که به انرژی ارزان دسترسی دارند، اقدام به خرید ماینرهای اس ۹ قدیمی بکنند و با نصب فریمور اتوتیونینگ روی آنها تلاش کنند تا همچنان طی ماههای پیشرو سودآوری خود را حفظ کنند.
کریستی-لی مینهان: هاوینگ فشار بسیار زیادی روی نسل قدیمیتر دستگاههای استخراج مستقر در نقاطی با قیمت برق بیشتر از ۰.۰۴ سنت در هر کیلووات ساعت وارد میکند، اما استخراجکنندگان تلاش میکنند تا این ماینرها را در نقاطی مستقر کنند که یا در مجاورت منابع گاز طبیعی قرار داشته باشند یا نقاطی که برق را با بهای تمامشدهی کمتری به دست مصرفکنندگان میرسانند (مانند قزاقستان یا گرجستان). بخشی از این اتفاق به درسی که از هزینهی غرقشده در طی دوران کساد ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۱۹ موسوم به «زمستان ارزهای دیجیتال» گرفتیم، برمیگردد (در اقتصاد و تصمیمگیری تجاری، هزینه غرقشده هزینهای است که تاکنون محتمل شده و نمیتوان آن را جبران کرد). مطابق با این استدلال، جایگزینی این داراییها (دستگاههای قدیمی استخراج) در مقایسه با استفاده از آنها گرانتر تمام میشود (حتی اگر سوآوری آنها ناچیز باشد). از این رو، سرمایهگذاران به دنبال استفاده از آنها هستند یا آنکه به دنبال روشی خلاقانه برای ارتقای آنها میگردند (برای مثال، میتوان به اقدام شرکت تیایایال (TAAL) برای خریداری دستگاههای غیرعملیاتی و ارتقای آنها با اجزای سفارشی اشاره کرد).
- پرسش: آیا فکر میکنید پس از وقوع هاوینگ بعدی (۲۰۲۴)، استقرار بیش از نیمی از کل نرخ هش بیت کوین در خارج از مرزهای چین، محتمل است؟ برای اینکه اینگونه بشود چه اتفاقی باید رخ بدهد؟
کریستی-لی مینهان: برای اینکه چنین اتفاقی رخ بدهد، ما به زنجیره تأمینی نیاز داریم که بتواند بدون هیچ خللی نیازهای آمریکا و اتحادیهی اروپا را تأمین کند و اطمینان حاصل کنیم که کشورهایی همچون آمریکا (دارای یکی از بزرگترین شبکههای انرژی) با وضع تعرفه روی قطعات، اقدام به جریمهی شرکتها نمیکند. این اتفاق در سال ۲۰۲۰ در حال رخ دادن است و شرکتهایی نظیر لیروان و اسبیآی کریپتو به دنبال تولید ایسیکهای مقرونبهصرفهتر با برخورداری از پشتیبانی زنجیره تأمین ایالات متحده میروند. با این حال، این دستگاهها ناگزیر از رقابت در میدان راندمان با دستگاههای شرکتهای پرآوازهای مانند بیت مین (Bitmain) و میکروبیتی (MicroBT) هستند؛ شرکتهایی که هماکنون بیش از ۶ سال سابقه تحقیق و توسعه و نوآوری را در کارنامهی خود دارند و این رقابت با آنها را دشوارتر میکند.
من بر این باورم که شاهد بلوغ صنعت استخراج خواهیم بود و تولیدکنندگان بیشتری با صدور مجوز بهرهبرداری از IP یا تراشههای در حال فروش خود (همانند کاری که بیتفیوری (BitFury) کرد)، اجازه میدهند تا شرکتها روی طراحیهای ویژهی خود «برچسب سفید» بزنند و محصولی متمایز روانه بازار کنند. گفتنی است محصول دارای برچسب سفید، محصولی است که بدون برند توسط یک شرکت تولید میشود و دیگر شرکتها با الصاق برند خود روی آن اقدام به عرضهی آن در بازار میکنند. به موازات این، دیگر شرکتهای بزرگ حوزهی فناوری نیز باید وارد میدان شوند؛ شرکتهایی که میتوان از میان آنها به سامسونگ، اینتل یا تگزاس اینسترومنتس (Texas Instruments) اشاره کرد و قادر به تولید ایسیکهای بیت کوین هستند. دیگر تولیدکنندگان سختافزار سنتی هم در این میان، بهتر میتوانند به اکوسیستم بیت کوین کمک کنند؛ چرا که دارای زنجیره تأمینهای دیرپا و استانداردهای کنترل کیفی سفت و سختتری هستند و از اقتصاد مقیاس بهتری برای استفاده هرچه بیشتر از این صنعت برخوردارند.
پاول موراوک: مطمئناً وقوع چنین اتفاقی محتمل است و روندها نیز کاملاً امیدوارکننده به نظر میرسند. در حال حاضر، یک بازار به سرعت در حال رشد برای استخراج بیت کوین وجود دارد که در آمریکای شمالی از گاز طبیعی استفاده میکند. در این منطقه حجم زیادی گاز طبیعی مازاد وجود دارد که به دلیل بلااستفاده ماندن سوزانده میشود. بنابراین در این دست از مناطق، امکان دسترسی به برق بسیار ارزان قیمت (با بهای کمتر از ۰.۰۲ دلار در هر کیلووات ساعت) و بهرهبرداری از یک فرصت بینظیر برای استخراجگران وجود دارد. این تنها یک مثال از میان هزاران است و من فکر میکنم میتوان خوشبین بود که طی چند سال آتی، توزیع جغرافیایی نرخ هش بیشتر شود.
نکتهی دیگر به تولیدکنندگان سختافزار مربوط میشود. تا اینجا تمامی ایسیکهای بیت کوین از چین بیرون آمدهاند و این باعث شده است که همچنان چین، میزبان نرخ هش بالاتری باشد؛ چرا که استخراجگران در این کشور پیش از همه به دستگاههای جدید دسترسی دارند و علاوه بر این، بینیاز از پرداخت هزینههای گزاف مربوط به تعرفههای بینالمللی یا هزینههای حملونقل هستند. ظهور یک یا دو تولیدکنندهی بزرگ سختافزار خارج از مرزهای چین، تأثیری بزرگ بر صنعت استخراج خواهد گذاشت. اما باید دید که شرکتی موفق به دستیابی به چنین امری میشود یا نه.
- پرسش: ما روز به روز شاهد سربرآوردن تعداد بیشتری شرکت سهامی عام در صنعت استخراج هستیم. چه تفاوتهایی میان یک شرکت سهامی عام و سهامی خاص در زمینهی آمادهسازی برای مواجهه با هاوینگ و نوسانات ناگزیر قیمتی آن وجود دارد؟
کریستی-لی: در شرکتهای سهامی عام، مهمترین و اثرگذارترین بخش، مدلها هستند. بسیاری از شرکتهای سهامی عام دارای یک تیم برنامهریزی و تحلیل مالی اختصاصی (FP&A) هستند که کارشان مدلسازی خروجیهای نظری چگونگی تأثیرگذاری هاوینگ بر قیمت (و بازارهای مرتبط از جمله قیمت تجهیزات) است و بر همین اساس نیز یک استراتژی مدیریت ریسک، پیادهسازی میکنند. همچنین این شرکتها ممکن است استراتژیهایی را برای خرید/فروش/نگهداری اتخاذ کنند که حداقل ریسک را در پی داشته باشند (مانند تبدیل روزانه یا هفتگی کوینهای استخراجشده) یا اینکه با داراییهای دیجیتال خود به مثابه سهام رفتار کنند و یک استراتژی نگهداری بلندمدت را در پیش بگیرند. شرکتهای سهامی عام با توجه به تعهدات خود به سهامداران و هیئت مدیره از طریق استراتژیهای اتخاذشده توسط مدیران اجرایی، به دنبال کمینهسازی هرگونه ریسک و شرطبندی هستند و این از یک شرکت به یک شرکت دیگر متفاوت خواهد بود.
در شرکتهای سهامی خاص، پیشبینی شرایط به دلیل بلاتکلیفی حاکم، تقریباً ناممکن است؛ از این رو بسیاری از این شرکتها عملیات خود را برای بهرهبرداری از افزایش احتمالی قیمتها پس از وقوع هاوینگ، دوچندان کردهاند. این شرکتها بیش از شرکتهای سهامی عام از نوسانات رو به منفی قیمتها آسیب میبینند؛ اما با صعود احتمالی قیمتها ممکن است برنده شرطبندی شوند و به هدفی جذاب برای قبضهی مالکیت توسط شرکتهای بزرگ تبدیل شوند.
من معتقدم که با بلوغ صنعت استخراج بیت کوین در ایالات متحده آمریکا شاهد ریسکپذیرندگان کمتری باشیم.
سخن پایانی
نیک کارتر: هرچه به رویداد هاوینگ نزدیک و نزدیکتر میشویم، ظهور یک بازار کارمزد مستحکم، حیاتیتر میشود. ما نمیتوانیم برای همیشه به کسب درآمد مستقیم از استخراج متکی باشیم و باید بالاخره بخشی از هزینههای خود را با کارمزد جبران کنیم.
کریستی-لی مینهان: به جمعآوری بیت کوین ادامه دهید 🙂
وانگ وینان: همانطور که در پاسخهای قبلی اشاره کردم، تأثیر استخراجگران در این هاوینگ، چندان زیاد نخواهد بود چراکه تعداد بیت کوینهای موجود در بازار در حال حاضر زیاد و میزان استخراجشده کم است. تنها وقوع یک اتفاق غیرمنتظره در صنعت استخراج چین، مانند تشدید مقررات نظارتی میتواند منجر به خروج استخراجگران چینی از این کشور یا از این صنعت شود. تنها در این صورت است که صنعت استخراج بر قیمت بیت کوین تأثیر خواهد گذاشت.
یان کپک: برای استخراجگران، هشتگ NotYourFirmwareNotYourMiner# را پیشنهاد میکنم. به نگهدارندگان (هودلرها) هم توصیه میکنم داراییهای خود را سفت بچسبند 😉
پاول موراوک: یک گام بزرگ دیگر برای رسیدن صنعت استخراج به بلوغ وجود دارد و آن توسعهی مجموعهای از ابزارها برای استخراجگران است تا بهتر بتوانند ریسک خود را پوشش بدهند (از جمله با کمک ابزارهای مشتقه مالی مثل قرارداد آتی و اختیار). این یک موضوع جالب برای پیگیری در سالهای آتی خواهد بود.
در این باره بیشتر بخوانید:
- هاوینگ بیت کوین؛ چه بلایی سر ماینرها میآید؟
- هاوینگ بیت کوین و تأثیر آن؛ بخش اول: قیمت و بازار
- جنگ ماینرهای بیت کوین برای بقا: چه دستگاههایی بعد از هاوینگ از دور خارج میشوند؟
- بیت کوین به میانه چرخه هاوینگ رسید؛ باید منتظر چه چیزهایی باشیم؟
- قیمت بیت کوین یک سال پیش از آخرین هاوینگ ۳۰۰درصد افزایش یافت؛ آیا روند سال ۲۰۲۳ متفاوت خواهد بود؟
- پایان بحران FTX؛ بیت کوین آماده یک صعود ادامهدار است؟