بەردە پارەکانی یاپ و وانەی بیتکۆین
بەردە پارەکانی یاپ و وانەی بیتکۆین
ئەم وێنەیە ڕیزێک لە بەردە پارەکانی یاپ (Rai Stones) نیشان دەدات؛ دیسکی زەبەلاحی بەردی ئاهەک کە بۆ چەندین سەدە لە دوورگەی یاپ، لە میکرۆنیزیا، ڕۆڵی پارەیان دەگێڕا. کونی ناوەڕاستیان بۆ ئەوە بوو کە بە دارێکی درێژ هەڵبگیرێن، بەڵام تەوسی مێژوو لێرەدایە: زۆرێک لەم بەردانە هەرگیز نەدەگوازرانەوە. تەنها هەمووان دەیانزانی خاوەنیان کێیە.
کەواتە لەوانەیە ئەم وێنەیە، زیاتر لە هەر هێڵکارییەکی نرخ، باسی بیتکۆین بکات.
--- ئەگەر لەم بەردانە تێبگەیت، بیتکۆین ئیتر تەنها «سامانێکی دیجیتاڵ» نییە؛ بەڵکو درێژەی چیرۆکێکە کە هەزاران ساڵ لەمەوبەر دەستی پێکرد.
ئەم دیسکە بەردینانە لەبەر ئەوە بەهادار نەبوون کە لە بەرد دروست کرابوون. بەرد لە هەموو شوێنێک دەست دەکەوێت. بەهاکەیان لە شتێکی ترەوە لەدایک دەبوو: تێچووی خولقاندن.
بۆ دروستکردنی یەک بەردی ڕای، خەڵکی یاپ دەبوو سەدان کیلۆمەتر بە بەلەمی سەرەتایی بچن بۆ دوورگەکانی تر، بەردی ئاهەک دەربهێنن و بە ناو زەریادا بیگەڕێننەوە. هەندێک جار کەسێک لەم گەشتەدا گیانی لەدەست دەدا. ئەو مردنە دەبووە بەشێک لە بەهای بەردەکە. تێچوویەک کە نەدەکرا ساختە بکرێت.
بیتکۆینیش پەیڕەوی هەمان لۆژیک دەکات، بەڵام لە جیاتی زەریا، بە ناو کارەبا و بیرکاریدا تێدەپەڕێت. سەلماندنی کار، چیرۆکێک لە دڵی هەر بلۆکێکدا هەڵدەکۆڵێت: «بۆ هاتنەکایەی من، وزەی ڕاستەقینە بەکار براوە.» وزە دەبێتە یادەوەری.
بەڵام نهێنییە گەورەترەکە لە شوێنێکی ترە.
هەندێک لە بەردەکانی یاپ ئەوەندە قورس بوون کە هەرگیز لە شوێنی خۆیان نەدەجووڵان. کاتێک خاوەن دەگۆڕا، تەنها گێڕانەوەی بەکۆمەڵ دەگۆڕا. هەمووان دەیانزانی ئەم بەردە ئێستا هی کێیە. دەفتەری گشتی لەسەر کاغەز نەبوو؛ لە زەینی کۆمەڵگادا دەژیا.
بلۆکچەین هەمان بیرۆکەی لە یادەوەریی مرۆڤەوە گواستەوە بۆ یادەوەریی ئامێر. ئیتر پێویست ناکات متمانە بە یادەوەریی تاکەکان بکەیت؛ هەزاران گرێ، یەک گێڕانەوەی هاوبەش دەپارێزن. خاوەندارێتی، نەک لە جووڵەی تەندا، بەڵکو لە کۆدەنگیدا تۆمار دەکرێت.
لە دوورەوە، ئەم بەردانە بێدەنگن. بەڵام ئەگەر باش سەیر بکەیت، هەر یەکەیان ڕستەیەک دەچرپێنێت:
«پارە، شت نییە؛ ڕێککەوتنە.»
زێڕ ئەم ڕێککەوتنەی بە دەگمەنی بەدەست هێنا.
بەردەکانی یاپ بە دژواریی گواستنەوە.
بیتکۆین بەو هەژمارکردنانەی کە دووبارە نووسینەوەی ڕابردوو نزیکەی مەحاڵ دەکەن.
لە فیزیکدا، هەتا ئانترۆپی زیاتر ببێت، گەڕاندنەوەی ڕابردوو دژوارتر دەبێت. لە بلۆکچەینیشدا هەر بلۆکێکی نوێ، ڕابردوو قووڵتر لە مێژوودا دەنێژێت. کات، دەبێتە دیوارێکی ئاسایش.
لەوانەیە هەر لەبەر ئەمە بێت کە ئەم وێنەیە، زیاتر لەوەی باسی بەرد بکات، باسی مرۆڤ دەکات.
شارستانییەتەکان چەندین جار شێوەی پارەیان گۆڕیوە؛ سەدەف، خوێ، بەرد، کانزا، کاغەز و ئێستاش بیتە دیجیتاڵییەکان. ئەوەی هەرگیز نەگۆڕاوە، ئارەزووی هاوبەشی ئێمە بووە بۆ دۆزینەوەی شتێک کە بتوانێت بەرامبەر بە لەبیرچوونەوە، ساختەکاری و بێمتمانەیی خۆڕاگر بێت.
بەردەکان لەبەر ڕەقبوونیان نەبوو کە مانەوە.
مانەوە چونکە مرۆڤەکان بڕیاریان دا ڕاستییەکی هاوبەش لەسەر شانی ئەوان هەڵبگرن.
بیتکۆینیش، لە کۆتاییدا، لە کۆد پێکنەهاتووە؛ لە هەمان ئەو بڕیارە پێکهاتووە. تاکە جیاوازی ئەوەیە کە ئەم جارە، یادەوەرییەکەی نەک لە زەینی هۆزێکدا، بەڵکو لە تۆڕێکی جیهانیدا هەڵکۆڵراوە.
#بیتکۆین #بەردی_ڕای #پارە #ڕێککەوتنی_بەکۆمەڵ
ئەم وێنەیە ڕیزێک لە بەردە پارەکانی یاپ (Rai Stones) نیشان دەدات؛ دیسکی زەبەلاحی بەردی ئاهەک کە بۆ چەندین سەدە لە دوورگەی یاپ، لە میکرۆنیزیا، ڕۆڵی پارەیان دەگێڕا. کونی ناوەڕاستیان بۆ ئەوە بوو کە بە دارێکی درێژ هەڵبگیرێن، بەڵام تەوسی مێژوو لێرەدایە: زۆرێک لەم بەردانە هەرگیز نەدەگوازرانەوە. تەنها هەمووان دەیانزانی خاوەنیان کێیە.
کەواتە لەوانەیە ئەم وێنەیە، زیاتر لە هەر هێڵکارییەکی نرخ، باسی بیتکۆین بکات.
--- ئەگەر لەم بەردانە تێبگەیت، بیتکۆین ئیتر تەنها «سامانێکی دیجیتاڵ» نییە؛ بەڵکو درێژەی چیرۆکێکە کە هەزاران ساڵ لەمەوبەر دەستی پێکرد.
ئەم دیسکە بەردینانە لەبەر ئەوە بەهادار نەبوون کە لە بەرد دروست کرابوون. بەرد لە هەموو شوێنێک دەست دەکەوێت. بەهاکەیان لە شتێکی ترەوە لەدایک دەبوو: تێچووی خولقاندن.
بۆ دروستکردنی یەک بەردی ڕای، خەڵکی یاپ دەبوو سەدان کیلۆمەتر بە بەلەمی سەرەتایی بچن بۆ دوورگەکانی تر، بەردی ئاهەک دەربهێنن و بە ناو زەریادا بیگەڕێننەوە. هەندێک جار کەسێک لەم گەشتەدا گیانی لەدەست دەدا. ئەو مردنە دەبووە بەشێک لە بەهای بەردەکە. تێچوویەک کە نەدەکرا ساختە بکرێت.
بیتکۆینیش پەیڕەوی هەمان لۆژیک دەکات، بەڵام لە جیاتی زەریا، بە ناو کارەبا و بیرکاریدا تێدەپەڕێت. سەلماندنی کار، چیرۆکێک لە دڵی هەر بلۆکێکدا هەڵدەکۆڵێت: «بۆ هاتنەکایەی من، وزەی ڕاستەقینە بەکار براوە.» وزە دەبێتە یادەوەری.
بەڵام نهێنییە گەورەترەکە لە شوێنێکی ترە.
هەندێک لە بەردەکانی یاپ ئەوەندە قورس بوون کە هەرگیز لە شوێنی خۆیان نەدەجووڵان. کاتێک خاوەن دەگۆڕا، تەنها گێڕانەوەی بەکۆمەڵ دەگۆڕا. هەمووان دەیانزانی ئەم بەردە ئێستا هی کێیە. دەفتەری گشتی لەسەر کاغەز نەبوو؛ لە زەینی کۆمەڵگادا دەژیا.
بلۆکچەین هەمان بیرۆکەی لە یادەوەریی مرۆڤەوە گواستەوە بۆ یادەوەریی ئامێر. ئیتر پێویست ناکات متمانە بە یادەوەریی تاکەکان بکەیت؛ هەزاران گرێ، یەک گێڕانەوەی هاوبەش دەپارێزن. خاوەندارێتی، نەک لە جووڵەی تەندا، بەڵکو لە کۆدەنگیدا تۆمار دەکرێت.
لە دوورەوە، ئەم بەردانە بێدەنگن. بەڵام ئەگەر باش سەیر بکەیت، هەر یەکەیان ڕستەیەک دەچرپێنێت:
«پارە، شت نییە؛ ڕێککەوتنە.»
زێڕ ئەم ڕێککەوتنەی بە دەگمەنی بەدەست هێنا.
بەردەکانی یاپ بە دژواریی گواستنەوە.
بیتکۆین بەو هەژمارکردنانەی کە دووبارە نووسینەوەی ڕابردوو نزیکەی مەحاڵ دەکەن.
لە فیزیکدا، هەتا ئانترۆپی زیاتر ببێت، گەڕاندنەوەی ڕابردوو دژوارتر دەبێت. لە بلۆکچەینیشدا هەر بلۆکێکی نوێ، ڕابردوو قووڵتر لە مێژوودا دەنێژێت. کات، دەبێتە دیوارێکی ئاسایش.
لەوانەیە هەر لەبەر ئەمە بێت کە ئەم وێنەیە، زیاتر لەوەی باسی بەرد بکات، باسی مرۆڤ دەکات.
شارستانییەتەکان چەندین جار شێوەی پارەیان گۆڕیوە؛ سەدەف، خوێ، بەرد، کانزا، کاغەز و ئێستاش بیتە دیجیتاڵییەکان. ئەوەی هەرگیز نەگۆڕاوە، ئارەزووی هاوبەشی ئێمە بووە بۆ دۆزینەوەی شتێک کە بتوانێت بەرامبەر بە لەبیرچوونەوە، ساختەکاری و بێمتمانەیی خۆڕاگر بێت.
بەردەکان لەبەر ڕەقبوونیان نەبوو کە مانەوە.
مانەوە چونکە مرۆڤەکان بڕیاریان دا ڕاستییەکی هاوبەش لەسەر شانی ئەوان هەڵبگرن.
بیتکۆینیش، لە کۆتاییدا، لە کۆد پێکنەهاتووە؛ لە هەمان ئەو بڕیارە پێکهاتووە. تاکە جیاوازی ئەوەیە کە ئەم جارە، یادەوەرییەکەی نەک لە زەینی هۆزێکدا، بەڵکو لە تۆڕێکی جیهانیدا هەڵکۆڵراوە.
#بیتکۆین #بەردی_ڕای #پارە #ڕێککەوتنی_بەکۆمەڵ
دەقی ئەسڵی فارسی · بینینی ئەم پۆستە لە تێلێگرام ↗ · کردنەوە لە ئەرشیڤ · 💬 گفتوگۆ لە گرووپی تێلێگرامی Coin_Kurd · فێرکارییە، ئامۆژگاریی دارایی نییە.