🪙 مناقشه بی‌طرفی؛ آزمون بزرگ آینده بیت‌کوین
🪙 مناقشه بی‌طرفی؛ آزمون بزرگ آینده بیت‌کوین
گاهی بزرگ‌ترین تهدید برای یک سیستم، از بیرون نمی‌آید؛ از لحظه‌ای آغاز می‌شود که تصمیم می‌گیرد برای حل یک مشکل، از اصول خودش فاصله بگیرد.
این دقیقاً همان نقطه‌ای است که بحث پیرامون BIP 110 را به یکی از مهم‌ترین مناظره‌های سال‌های اخیر بیت‌کوین تبدیل کرده است. بسیاری تصور می‌کنند اختلاف بر سر Ordinals یا Runes است، اما اگر کمی عمیق‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم موضوع بسیار بنیادی‌تر از این حرف‌هاست. سؤال واقعی این نیست که «این داده‌ها مفید هستند یا نه»؛
سؤال این است که چه کسی حق دارد تعیین کند بیت‌کوین برای چه منظوری استفاده شود؟
مایکل سیلور مخالفت خود را از زاویه دیگری مطرح می‌کند؛ زاویه‌ای که به نظر من ارزش تأمل بیشتری دارد. او از Ordinals دفاع نمی‌کند، بلکه از بی‌طرفی پروتکل دفاع می‌کند. از نگاه او، بیت‌کوین نباید درباره نیت کاربران قضاوت کند. بلاکچین تنها بایت‌ها را می‌بیند، نه انگیزه پشت آن‌ها. چیزی که امروز عده‌ای «اسپم» می‌نامند، شاید فردا زیرساخت یک نوآوری مالی باشد که هنوز حتی تصورش را نکرده‌ایم.
این نکته را همیشه به شاگردانم می‌گویم: بزرگ‌ترین اشتباه در فناوری، قضاوت آینده با معیارهای امروز است. تاریخ اینترنت پر از نمونه‌هایی است که فناوری‌های نوظهور، در ابتدای مسیر بی‌فایده یا حتی مزاحم تلقی می‌شدند. اگر آن زمان کسی صرفاً بر اساس کاربرد اولیه آن‌ها تصمیم به حذفشان می‌گرفت، بسیاری از خدماتی که امروز بدیهی می‌دانیم هرگز متولد نمی‌شدند.
البته این به آن معنا نیست که نگرانی منتقدان بی‌اساس است. اشغال فضای بلاک، افزایش کارمزدها و فشار بر نودها، دغدغه‌هایی واقعی هستند. اما سؤال اساسی اینجاست:
آیا هر مشکلی باید با تغییر قوانین اجماع حل شود؟
اجماع، قلب بیت‌کوین است. این همان لایه‌ای است که امنیت شبکه، عرضه محدود و اعتبار تراکنش‌ها بر آن استوار شده است. هر تغییری در این لایه باید برای تهدیدهایی باشد که موجودیت شبکه را به خطر می‌اندازند؛ نه برای اختلاف‌نظر درباره اینکه کدام کاربرد را دوست داریم و کدام را نه. اگر امروز اجماع را برای حذف یک نوع تراکنش تغییر دهیم، فردا چه تضمینی وجود دارد که گروه دیگری نخواهد استفاده‌ای دیگر را ممنوع کند؟ شاید امروز هدف Ordinals باشد، فردا ابزارهای حفظ حریم خصوصی، پس‌فردا استیبل‌کوین‌ها یا هر کاربردی که با سلیقه اکثریت همخوانی نداشته باشد.
اینجاست که جمله سیلور معنای عمیق‌تری پیدا می‌کند: «بیت‌کوین به نگهبانان پاکی نیاز ندارد؛ به نگهبانان بی‌طرفی نیاز دارد.» این جمله فقط یک شعار نیست؛ خلاصه فلسفه‌ای است که بیت‌کوین بر پایه آن ساخته شده است. پروتکلی که قرار است جهانی باشد، نمی‌تواند بر اساس پسند یا ناپسند گروهی خاص عمل کند.
از سوی دیگر، نباید فراموش کنیم که بیت‌کوین از ابتدا مکانیزم‌هایی برای مدیریت منابع محدود خود داشته است. فضای بلاک رایگان نیست؛ بازار کارمزدها تعیین می‌کند چه کسی حاضر است برای استفاده از آن هزینه بیشتری بپردازد. ماینرها نیز بر اساس انگیزه اقتصادی تصمیم می‌گیرند چه تراکنش‌هایی را در بلاک قرار دهند. این یعنی خود شبکه ابزارهایی برای تنظیم تعادل دارد، بدون آنکه لازم باشد قوانین بنیادین آن بازنویسی شوند.
نکته جالب‌تر این است که حتی اگر BIP 110 تصویب شود، احتمالاً راه‌های فنی برای دور زدن بسیاری از محدودیت‌های آن وجود خواهد داشت. یعنی ممکن است هزینه نوآوری دائمی باشد، اما نتیجه مورد انتظار نیز به‌طور کامل حاصل نشود. این همان جایی است که باید از خود بپرسیم:
آیا ارزش دارد برای حل مشکلی که شاید به‌طور کامل هم حل نشود، اصل بی‌طرفی پروتکل را تضعیف کنیم؟
در حال حاضر هم نباید این موضوع را بیش از حد بزرگ جلوه داد. سیگنال‌دهی ماینرها هنوز کمتر از یک درصد است و فاصله بسیار زیادی تا آستانه فعال‌سازی دارد. بنابراین آنچه امروز می‌بینیم، بیش از آنکه یک فورک قریب‌الوقوع باشد، یک بحث فلسفی درباره آینده بیت‌کوین است؛ بحثی که مشخص خواهد کرد این شبکه در دهه‌های آینده چگونه تکامل پیدا می‌کند.
درسی که می‌خواهم از این ماجرا با خودت ببری، فقط درباره بیت‌کوین نیست.
هر زمان دیدی برای حل یک مشکل کوتاه‌مدت، پیشنهاد می‌شود یکی از اصول بنیادی یک سیستم کنار گذاشته شود، مکث کن. تاریخ نشان داده است که سیستم‌های بزرگ معمولاً نه با یک تصمیم اشتباه، بلکه با مجموعه‌ای از استثناهای کوچک از مسیر اصلی خود منحرف می‌شوند. هر استثنا در زمان خودش منطقی به نظر می‌رسد، اما وقتی کنار هم قرار می‌گیرند، هویت اولیه آن سیستم را تغییر می‌دهند.
قدرت واقعی بیت‌کوین فقط در کمیاب بودن آن نیست؛ در این است که قوانینش برای همه یکسان اجرا می‌شود، حتی برای تراکنش‌هایی که شاید بسیاری آن‌ها را دوست نداشته باشند.
#دیگاهم
گاهی بزرگ‌ترین تهدید برای یک سیستم، از بیرون نمی‌آید؛ از لحظه‌ای آغاز می‌شود که تصمیم می‌گیرد برای حل یک مشکل، از اصول خودش فاصله بگیرد.
این دقیقاً همان نقطه‌ای است که بحث پیرامون BIP 110 را به یکی از مهم‌ترین مناظره‌های سال‌های اخیر بیت‌کوین تبدیل کرده است. بسیاری تصور می‌کنند اختلاف بر سر Ordinals یا Runes است، اما اگر کمی عمیق‌تر نگاه کنیم، می‌بینیم موضوع بسیار بنیادی‌تر از این حرف‌هاست. سؤال واقعی این نیست که «این داده‌ها مفید هستند یا نه»؛
سؤال این است که چه کسی حق دارد تعیین کند بیت‌کوین برای چه منظوری استفاده شود؟
مایکل سیلور مخالفت خود را از زاویه دیگری مطرح می‌کند؛ زاویه‌ای که به نظر من ارزش تأمل بیشتری دارد. او از Ordinals دفاع نمی‌کند، بلکه از بی‌طرفی پروتکل دفاع می‌کند. از نگاه او، بیت‌کوین نباید درباره نیت کاربران قضاوت کند. بلاکچین تنها بایت‌ها را می‌بیند، نه انگیزه پشت آن‌ها. چیزی که امروز عده‌ای «اسپم» می‌نامند، شاید فردا زیرساخت یک نوآوری مالی باشد که هنوز حتی تصورش را نکرده‌ایم.
این نکته را همیشه به شاگردانم می‌گویم: بزرگ‌ترین اشتباه در فناوری، قضاوت آینده با معیارهای امروز است. تاریخ اینترنت پر از نمونه‌هایی است که فناوری‌های نوظهور، در ابتدای مسیر بی‌فایده یا حتی مزاحم تلقی می‌شدند. اگر آن زمان کسی صرفاً بر اساس کاربرد اولیه آن‌ها تصمیم به حذفشان می‌گرفت، بسیاری از خدماتی که امروز بدیهی می‌دانیم هرگز متولد نمی‌شدند.
البته این به آن معنا نیست که نگرانی منتقدان بی‌اساس است. اشغال فضای بلاک، افزایش کارمزدها و فشار بر نودها، دغدغه‌هایی واقعی هستند. اما سؤال اساسی اینجاست:
آیا هر مشکلی باید با تغییر قوانین اجماع حل شود؟
اجماع، قلب بیت‌کوین است. این همان لایه‌ای است که امنیت شبکه، عرضه محدود و اعتبار تراکنش‌ها بر آن استوار شده است. هر تغییری در این لایه باید برای تهدیدهایی باشد که موجودیت شبکه را به خطر می‌اندازند؛ نه برای اختلاف‌نظر درباره اینکه کدام کاربرد را دوست داریم و کدام را نه. اگر امروز اجماع را برای حذف یک نوع تراکنش تغییر دهیم، فردا چه تضمینی وجود دارد که گروه دیگری نخواهد استفاده‌ای دیگر را ممنوع کند؟ شاید امروز هدف Ordinals باشد، فردا ابزارهای حفظ حریم خصوصی، پس‌فردا استیبل‌کوین‌ها یا هر کاربردی که با سلیقه اکثریت همخوانی نداشته باشد.
اینجاست که جمله سیلور معنای عمیق‌تری پیدا می‌کند: «بیت‌کوین به نگهبانان پاکی نیاز ندارد؛ به نگهبانان بی‌طرفی نیاز دارد.» این جمله فقط یک شعار نیست؛ خلاصه فلسفه‌ای است که بیت‌کوین بر پایه آن ساخته شده است. پروتکلی که قرار است جهانی باشد، نمی‌تواند بر اساس پسند یا ناپسند گروهی خاص عمل کند.
از سوی دیگر، نباید فراموش کنیم که بیت‌کوین از ابتدا مکانیزم‌هایی برای مدیریت منابع محدود خود داشته است. فضای بلاک رایگان نیست؛ بازار کارمزدها تعیین می‌کند چه کسی حاضر است برای استفاده از آن هزینه بیشتری بپردازد. ماینرها نیز بر اساس انگیزه اقتصادی تصمیم می‌گیرند چه تراکنش‌هایی را در بلاک قرار دهند. این یعنی خود شبکه ابزارهایی برای تنظیم تعادل دارد، بدون آنکه لازم باشد قوانین بنیادین آن بازنویسی شوند.
نکته جالب‌تر این است که حتی اگر BIP 110 تصویب شود، احتمالاً راه‌های فنی برای دور زدن بسیاری از محدودیت‌های آن وجود خواهد داشت. یعنی ممکن است هزینه نوآوری دائمی باشد، اما نتیجه مورد انتظار نیز به‌طور کامل حاصل نشود. این همان جایی است که باید از خود بپرسیم:
آیا ارزش دارد برای حل مشکلی که شاید به‌طور کامل هم حل نشود، اصل بی‌طرفی پروتکل را تضعیف کنیم؟
در حال حاضر هم نباید این موضوع را بیش از حد بزرگ جلوه داد. سیگنال‌دهی ماینرها هنوز کمتر از یک درصد است و فاصله بسیار زیادی تا آستانه فعال‌سازی دارد. بنابراین آنچه امروز می‌بینیم، بیش از آنکه یک فورک قریب‌الوقوع باشد، یک بحث فلسفی درباره آینده بیت‌کوین است؛ بحثی که مشخص خواهد کرد این شبکه در دهه‌های آینده چگونه تکامل پیدا می‌کند.
درسی که می‌خواهم از این ماجرا با خودت ببری، فقط درباره بیت‌کوین نیست.
هر زمان دیدی برای حل یک مشکل کوتاه‌مدت، پیشنهاد می‌شود یکی از اصول بنیادی یک سیستم کنار گذاشته شود، مکث کن. تاریخ نشان داده است که سیستم‌های بزرگ معمولاً نه با یک تصمیم اشتباه، بلکه با مجموعه‌ای از استثناهای کوچک از مسیر اصلی خود منحرف می‌شوند. هر استثنا در زمان خودش منطقی به نظر می‌رسد، اما وقتی کنار هم قرار می‌گیرند، هویت اولیه آن سیستم را تغییر می‌دهند.
قدرت واقعی بیت‌کوین فقط در کمیاب بودن آن نیست؛ در این است که قوانینش برای همه یکسان اجرا می‌شود، حتی برای تراکنش‌هایی که شاید بسیاری آن‌ها را دوست نداشته باشند.
#دیگاهم
کوردی (سۆرانی): 🪙 مشتومڕی بێلایەنی؛ تاقیکردنەوە گەورەکەی داهاتووی بیتکۆین
🪙 مشتومڕی بێلایەنی؛ تاقیکردنەوە گەورەکەی داهاتووی بیتکۆین
هەندێک جار گەورەترین هەڕەشە بۆ سیستەمێک، لە دەرەوە نایەت؛ لەو ساتەوە دەست پێدەکات کە بڕیار دەدات بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک، لە بنەماکانی خۆی دوور بکەوێتەوە.
ئەمە ڕێک ئەو خاڵەیە کە مشتومڕی دەوری BIP 110ی کردووەتە یەکێک لە گرنگترین گفتوگۆکانی ساڵانی ئەم دواییەی بیتکۆین. زۆر کەس وا دەزانن ناکۆکییەکە لەسەر Ordinals یان Runes ـە، بەڵام ئەگەر کەمێک قووڵتر سەیر بکەین، دەبینین بابەتەکە زۆر بنەڕەتیترە لەم قسانە. پرسیاری ڕاستەقینە ئەوە نییە کە «ئایا ئەم داتایانە سوودبەخشن یان نا»؛
پرسیارەکە ئەوەیە کە کێ مافی هەیە دیاری بکات بیتکۆین بۆ چ مەبەستێک بەکاربهێنرێت؟
مایکڵ سەیلەر دژایەتییەکەی لە گۆشەیەکی ترەوە دەخاتە ڕوو؛ گۆشەیەک کە بە بڕوای من شایەنی بیرلێکردنەوەی زیاترە. ئەو داکۆکی لە Ordinals ناکات، بەڵکو داکۆکی لە بێلایەنیی پرۆتۆکۆڵ دەکات. لە ڕوانگەی ئەوەوە، بیتکۆین نابێت دەربارەی نیەتی بەکارهێنەران حوکم بدات. بلۆکچەین تەنها بایتەکان دەبینێت، نەک هاندەری پشتیانەوە. ئەوەی ئەمڕۆ هەندێک کەس پێی دەڵێن «سپام»، لەوانەیە سبەی ژێرخانی داهێنانێکی دارایی بێت کە هێشتا تەنانەت خەیاڵیشمان لێ نەکردووەتەوە.
ئەم خاڵە هەمیشە بە قوتابییەکانم دەڵێم: گەورەترین هەڵە لە تەکنەلۆژیادا، حوکمدانە لەسەر داهاتوو بە پێوەرەکانی ئەمڕۆ. مێژووی ئینتەرنێت پڕە لەو نموونانەی کە تەکنەلۆژیا تازە سەرهەڵداوەکان، لە سەرەتای ڕێگاکەیاندا بە بێسوود یان تەنانەت بێزارکەر دادەنران. ئەگەر ئەو کاتە کەسێک تەنها لەسەر بنەمای بەکارهێنانی سەرەتاییان بڕیاری لابردنیانی بدایە، زۆرێک لەو خزمەتگوزارییانەی ئەمڕۆ بە شتێکی بەدیهی دەیانزانین هەرگیز لەدایک نەدەبوون.
بێگومان ئەمە بەو مانایە نییە کە نیگەرانیی ڕەخنەگران بێبنەمایە. داگیرکردنی بۆشایی بلۆک، زیادبوونی کرێکان و فشار لەسەر نۆدەکان، نیگەرانیی ڕاستەقینەن. بەڵام پرسیاری بنەڕەتی لێرەدایە:
ئایا دەبێت هەموو کێشەیەک بە گۆڕینی یاساکانی کۆدەنگی چارەسەر بکرێت؟
کۆدەنگی، دڵی بیتکۆینە. ئەمە هەمان ئەو چینەیە کە ئاسایشی تۆڕ، خستنەڕووی سنووردار و دروستیی مامەڵەکان لەسەری بنیات نراوە. هەر گۆڕانکارییەک لەم چینەدا دەبێت بۆ ئەو هەڕەشانە بێت کە بوونی تۆڕەکە دەخەنە مەترسییەوە؛ نەک بۆ ناکۆکی لەسەر ئەوەی کام بەکارهێنانمان پێ خۆشە و کامیان نا. ئەگەر ئەمڕۆ کۆدەنگی بگۆڕین بۆ لابردنی جۆرێک لە مامەڵە، سبەی چ گەرەنتییەک هەیە کە گرووپێکی تر بەکارهێنانێکی تر قەدەغە نەکات؟ لەوانەیە ئەمڕۆ ئامانج Ordinals بێت، سبەی ئامرازەکانی پاراستنی تایبەتمەندیی کەسی، دووسبەی ستەیبڵکۆینەکان یان هەر بەکارهێنانێک کە لەگەڵ حەزی زۆرینەدا نەگونجێت.
لێرەدایە کە ڕستەکەی سەیلەر مانایەکی قووڵتر وەردەگرێت: «بیتکۆین پێویستی بە پاسەوانانی پاکی نییە؛ پێویستی بە پاسەوانانی بێلایەنی هەیە.» ئەم ڕستەیە تەنها دروشمێک نییە؛ کورتەی ئەو فەلسەفەیەیە کە بیتکۆین لەسەر بنەمای ئەو دروستکراوە. پرۆتۆکۆڵێک کە بڕیارە جیهانی بێت، ناتوانێت بەپێی پەسەند یان ناپەسەندی گرووپێکی تایبەت کار بکات.
لە لایەکی ترەوە، نابێت لەبیرمان بچێت کە بیتکۆین لە سەرەتاوە میکانیزمی هەبووە بۆ بەڕێوەبردنی سەرچاوە سنووردارەکانی خۆی. بۆشایی بلۆک بەخۆڕایی نییە؛ بازاڕی کرێکان دیاری دەکات کێ ئامادەیە بۆ بەکارهێنانی تێچووی زیاتر بدات. کانکارانیش لەسەر بنەمای هاندەری ئابووری بڕیار دەدەن کام مامەڵانە بخەنە ناو بلۆکەوە. ئەمە واتە خودی تۆڕەکە ئامرازی هەیە بۆ ڕێکخستنی هاوسەنگی، بێ ئەوەی پێویست بکات یاسا بنەڕەتییەکانی دووبارە بنووسرێنەوە.
خاڵێکی سەرنجڕاکێشتر ئەوەیە کە تەنانەت ئەگەر BIP 110 پەسەند بکرێت، بە ئەگەری زۆر ڕێگای تەکنیکی بۆ تێپەڕاندنی زۆرێک لە سنووردارکردنەکانی بوونی دەبێت. واتە لەوانەیە تێچووی داهێنان هەمیشەیی بێت، بەڵام ئەنجامی چاوەڕوانکراویش بە تەواوی بەدەست نەیەت. ئەمە هەمان ئەو شوێنەیە کە دەبێت لە خۆمان بپرسین:
ئایا شایەنی ئەوەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک کە لەوانەیە بە تەواویش چارەسەر نەبێت، بنەمای بێلایەنیی پرۆتۆکۆڵ لاواز بکەین؟
لە ئێستاشدا نابێت ئەم بابەتە زیاد لە پێویست گەورە بکرێت. سیگناڵدانی کانکاران هێشتا لە یەک لەسەد کەمترە و دوورییەکی زۆری لە سنووری چالاککردنەوە هەیە. بۆیە ئەوەی ئەمڕۆ دەیبینین، زیاتر لەوەی فۆرکێکی نزیک بێت، مشتومڕێکی فەلسەفییە دەربارەی داهاتووی بیتکۆین؛ مشتومڕێک کە دیاری دەکات ئەم تۆڕە لە دەیەکانی داهاتوودا چۆن پەرە دەسێنێت.
ئەو وانەیەی دەمەوێت لەم ڕووداوەوە لەگەڵ خۆتی ببەیت، تەنها دەربارەی بیتکۆین نییە.
هەر کاتێک بینیت بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەکی کورتخایەن، پێشنیار دەکرێت یەکێک لە بنەما بنەڕەتییەکانی سیستەمێک وەلا بنرێت، ڕاوەستە. مێژوو نیشانی داوە کە سیستەمە گەورەکان بەزۆری نەک بە یەک بڕیاری هەڵە، بەڵکو بە کۆمەڵێک هەڵاوێردەی بچووک لە ڕێڕەوی سەرەکیی خۆیان لادەدەن. هەر هەڵاوێردەیەک لە کاتی خۆیدا لۆژیکی دەردەکەوێت، بەڵام کاتێک لە پاڵ یەکتردا دادەنرێن، ناسنامە سەرەتاییەکەی ئەو سیستەمە دەگۆڕن.
هێزی ڕاستەقینەی بیتکۆین تەنها لە دەگمەنبوونیدا نییە؛ لەوەدایە کە یاساکانی بۆ هەمووان وەک یەک جێبەجێ دەکرێن، تەنانەت بۆ ئەو مامەڵانەی کە لەوانەیە زۆر کەس حەزیان لێ نەبێت.
#بۆچوونم
هەندێک جار گەورەترین هەڕەشە بۆ سیستەمێک، لە دەرەوە نایەت؛ لەو ساتەوە دەست پێدەکات کە بڕیار دەدات بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک، لە بنەماکانی خۆی دوور بکەوێتەوە.
ئەمە ڕێک ئەو خاڵەیە کە مشتومڕی دەوری BIP 110ی کردووەتە یەکێک لە گرنگترین گفتوگۆکانی ساڵانی ئەم دواییەی بیتکۆین. زۆر کەس وا دەزانن ناکۆکییەکە لەسەر Ordinals یان Runes ـە، بەڵام ئەگەر کەمێک قووڵتر سەیر بکەین، دەبینین بابەتەکە زۆر بنەڕەتیترە لەم قسانە. پرسیاری ڕاستەقینە ئەوە نییە کە «ئایا ئەم داتایانە سوودبەخشن یان نا»؛
پرسیارەکە ئەوەیە کە کێ مافی هەیە دیاری بکات بیتکۆین بۆ چ مەبەستێک بەکاربهێنرێت؟
مایکڵ سەیلەر دژایەتییەکەی لە گۆشەیەکی ترەوە دەخاتە ڕوو؛ گۆشەیەک کە بە بڕوای من شایەنی بیرلێکردنەوەی زیاترە. ئەو داکۆکی لە Ordinals ناکات، بەڵکو داکۆکی لە بێلایەنیی پرۆتۆکۆڵ دەکات. لە ڕوانگەی ئەوەوە، بیتکۆین نابێت دەربارەی نیەتی بەکارهێنەران حوکم بدات. بلۆکچەین تەنها بایتەکان دەبینێت، نەک هاندەری پشتیانەوە. ئەوەی ئەمڕۆ هەندێک کەس پێی دەڵێن «سپام»، لەوانەیە سبەی ژێرخانی داهێنانێکی دارایی بێت کە هێشتا تەنانەت خەیاڵیشمان لێ نەکردووەتەوە.
ئەم خاڵە هەمیشە بە قوتابییەکانم دەڵێم: گەورەترین هەڵە لە تەکنەلۆژیادا، حوکمدانە لەسەر داهاتوو بە پێوەرەکانی ئەمڕۆ. مێژووی ئینتەرنێت پڕە لەو نموونانەی کە تەکنەلۆژیا تازە سەرهەڵداوەکان، لە سەرەتای ڕێگاکەیاندا بە بێسوود یان تەنانەت بێزارکەر دادەنران. ئەگەر ئەو کاتە کەسێک تەنها لەسەر بنەمای بەکارهێنانی سەرەتاییان بڕیاری لابردنیانی بدایە، زۆرێک لەو خزمەتگوزارییانەی ئەمڕۆ بە شتێکی بەدیهی دەیانزانین هەرگیز لەدایک نەدەبوون.
بێگومان ئەمە بەو مانایە نییە کە نیگەرانیی ڕەخنەگران بێبنەمایە. داگیرکردنی بۆشایی بلۆک، زیادبوونی کرێکان و فشار لەسەر نۆدەکان، نیگەرانیی ڕاستەقینەن. بەڵام پرسیاری بنەڕەتی لێرەدایە:
ئایا دەبێت هەموو کێشەیەک بە گۆڕینی یاساکانی کۆدەنگی چارەسەر بکرێت؟
کۆدەنگی، دڵی بیتکۆینە. ئەمە هەمان ئەو چینەیە کە ئاسایشی تۆڕ، خستنەڕووی سنووردار و دروستیی مامەڵەکان لەسەری بنیات نراوە. هەر گۆڕانکارییەک لەم چینەدا دەبێت بۆ ئەو هەڕەشانە بێت کە بوونی تۆڕەکە دەخەنە مەترسییەوە؛ نەک بۆ ناکۆکی لەسەر ئەوەی کام بەکارهێنانمان پێ خۆشە و کامیان نا. ئەگەر ئەمڕۆ کۆدەنگی بگۆڕین بۆ لابردنی جۆرێک لە مامەڵە، سبەی چ گەرەنتییەک هەیە کە گرووپێکی تر بەکارهێنانێکی تر قەدەغە نەکات؟ لەوانەیە ئەمڕۆ ئامانج Ordinals بێت، سبەی ئامرازەکانی پاراستنی تایبەتمەندیی کەسی، دووسبەی ستەیبڵکۆینەکان یان هەر بەکارهێنانێک کە لەگەڵ حەزی زۆرینەدا نەگونجێت.
لێرەدایە کە ڕستەکەی سەیلەر مانایەکی قووڵتر وەردەگرێت: «بیتکۆین پێویستی بە پاسەوانانی پاکی نییە؛ پێویستی بە پاسەوانانی بێلایەنی هەیە.» ئەم ڕستەیە تەنها دروشمێک نییە؛ کورتەی ئەو فەلسەفەیەیە کە بیتکۆین لەسەر بنەمای ئەو دروستکراوە. پرۆتۆکۆڵێک کە بڕیارە جیهانی بێت، ناتوانێت بەپێی پەسەند یان ناپەسەندی گرووپێکی تایبەت کار بکات.
لە لایەکی ترەوە، نابێت لەبیرمان بچێت کە بیتکۆین لە سەرەتاوە میکانیزمی هەبووە بۆ بەڕێوەبردنی سەرچاوە سنووردارەکانی خۆی. بۆشایی بلۆک بەخۆڕایی نییە؛ بازاڕی کرێکان دیاری دەکات کێ ئامادەیە بۆ بەکارهێنانی تێچووی زیاتر بدات. کانکارانیش لەسەر بنەمای هاندەری ئابووری بڕیار دەدەن کام مامەڵانە بخەنە ناو بلۆکەوە. ئەمە واتە خودی تۆڕەکە ئامرازی هەیە بۆ ڕێکخستنی هاوسەنگی، بێ ئەوەی پێویست بکات یاسا بنەڕەتییەکانی دووبارە بنووسرێنەوە.
خاڵێکی سەرنجڕاکێشتر ئەوەیە کە تەنانەت ئەگەر BIP 110 پەسەند بکرێت، بە ئەگەری زۆر ڕێگای تەکنیکی بۆ تێپەڕاندنی زۆرێک لە سنووردارکردنەکانی بوونی دەبێت. واتە لەوانەیە تێچووی داهێنان هەمیشەیی بێت، بەڵام ئەنجامی چاوەڕوانکراویش بە تەواوی بەدەست نەیەت. ئەمە هەمان ئەو شوێنەیە کە دەبێت لە خۆمان بپرسین:
ئایا شایەنی ئەوەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەک کە لەوانەیە بە تەواویش چارەسەر نەبێت، بنەمای بێلایەنیی پرۆتۆکۆڵ لاواز بکەین؟
لە ئێستاشدا نابێت ئەم بابەتە زیاد لە پێویست گەورە بکرێت. سیگناڵدانی کانکاران هێشتا لە یەک لەسەد کەمترە و دوورییەکی زۆری لە سنووری چالاککردنەوە هەیە. بۆیە ئەوەی ئەمڕۆ دەیبینین، زیاتر لەوەی فۆرکێکی نزیک بێت، مشتومڕێکی فەلسەفییە دەربارەی داهاتووی بیتکۆین؛ مشتومڕێک کە دیاری دەکات ئەم تۆڕە لە دەیەکانی داهاتوودا چۆن پەرە دەسێنێت.
ئەو وانەیەی دەمەوێت لەم ڕووداوەوە لەگەڵ خۆتی ببەیت، تەنها دەربارەی بیتکۆین نییە.
هەر کاتێک بینیت بۆ چارەسەرکردنی کێشەیەکی کورتخایەن، پێشنیار دەکرێت یەکێک لە بنەما بنەڕەتییەکانی سیستەمێک وەلا بنرێت، ڕاوەستە. مێژوو نیشانی داوە کە سیستەمە گەورەکان بەزۆری نەک بە یەک بڕیاری هەڵە، بەڵکو بە کۆمەڵێک هەڵاوێردەی بچووک لە ڕێڕەوی سەرەکیی خۆیان لادەدەن. هەر هەڵاوێردەیەک لە کاتی خۆیدا لۆژیکی دەردەکەوێت، بەڵام کاتێک لە پاڵ یەکتردا دادەنرێن، ناسنامە سەرەتاییەکەی ئەو سیستەمە دەگۆڕن.
هێزی ڕاستەقینەی بیتکۆین تەنها لە دەگمەنبوونیدا نییە؛ لەوەدایە کە یاساکانی بۆ هەمووان وەک یەک جێبەجێ دەکرێن، تەنانەت بۆ ئەو مامەڵانەی کە لەوانەیە زۆر کەس حەزیان لێ نەبێت.
#بۆچوونم
English: 🪙 The neutrality dispute: the big test of Bitcoin's future
🪙 The neutrality dispute: the big test of Bitcoin's future
Sometimes the biggest threat to a system does not come from outside; it begins the moment the system decides to distance itself from its own principles in order to solve a problem.
This is exactly the point that has turned the debate around BIP 110 into one of the most important debates in Bitcoin in recent years. Many people think the disagreement is about Ordinals or Runes, but if we look a little deeper, we see that the issue is far more fundamental than that. The real question is not “whether this data is useful or not”;
the question is: who has the right to decide what purpose Bitcoin should be used for?
Michael Saylor raises his opposition from a different angle; an angle that, in my opinion, deserves more reflection. He is not defending Ordinals; rather, he is defending the neutrality of the protocol. In his view, Bitcoin should not pass judgment on users' intentions. The blockchain sees only bytes, not the motives behind them. What some people call “spam” today may tomorrow be the infrastructure of a financial innovation that we have not even imagined yet.
I always tell my students this: the biggest mistake in technology is judging the future by today's standards. The history of the internet is full of examples of emerging technologies that were considered useless or even a nuisance at the start of their journey. If someone back then had decided to eliminate them based solely on their initial use, many of the services we take for granted today would never have been born.
Of course, this does not mean that the critics' concerns are baseless. The occupation of block space, rising fees and pressure on nodes are real concerns. But the fundamental question is this:
Should every problem be solved by changing the consensus rules?
Consensus is the heart of Bitcoin. It is the very layer on which the network's security, limited supply and the validity of transactions are built. Any change to this layer should be for threats that endanger the network's existence; not for disagreements over which uses we like and which we don't. If today we change consensus to eliminate one type of transaction, what guarantee is there that tomorrow another group will not ban another use? Today the target may be Ordinals, tomorrow privacy tools, the day after that stablecoins, or any use that does not match the majority's taste.
This is where Saylor's statement takes on a deeper meaning: “Bitcoin does not need guardians of purity; it needs guardians of neutrality.” This statement is not just a slogan; it is a summary of the philosophy on which Bitcoin was built. A protocol that is meant to be global cannot operate according to the likes or dislikes of a particular group.
On the other hand, we should not forget that Bitcoin has had mechanisms for managing its limited resources from the very beginning. Block space is not free; the fee market determines who is willing to pay more to use it. Miners, too, decide which transactions to include in a block based on economic incentives. This means the network itself has tools for adjusting the balance, without its fundamental rules needing to be rewritten.
What is even more interesting is that even if BIP 110 is approved, there will probably be technical ways to get around many of its restrictions. In other words, the cost to innovation may be permanent, while the expected result may not be fully achieved either. This is exactly where we should ask ourselves:
Is it worth weakening the principle of protocol neutrality to solve a problem that may not even be fully solved?
At present, too, this issue should not be blown out of proportion. Miner signaling is still below one percent and is very far from the activation threshold. So what we see today is less an imminent fork than a philosophical debate about Bitcoin's future; a debate that will determine how this network evolves in the coming decades.
The lesson I want you to take away from this story is not only about Bitcoin.
Whenever you see that, in order to solve a short-term problem, it is proposed to set aside one of a system's fundamental principles, pause. History has shown that large systems usually drift from their main path not through a single wrong decision, but through a series of small exceptions. Each exception seems logical in its own time, but when they are put together, they change the original identity of that system.
Bitcoin's real power is not only in its scarcity; it lies in the fact that its rules are applied equally to everyone, even to transactions that many people may not like.
#my_view
Sometimes the biggest threat to a system does not come from outside; it begins the moment the system decides to distance itself from its own principles in order to solve a problem.
This is exactly the point that has turned the debate around BIP 110 into one of the most important debates in Bitcoin in recent years. Many people think the disagreement is about Ordinals or Runes, but if we look a little deeper, we see that the issue is far more fundamental than that. The real question is not “whether this data is useful or not”;
the question is: who has the right to decide what purpose Bitcoin should be used for?
Michael Saylor raises his opposition from a different angle; an angle that, in my opinion, deserves more reflection. He is not defending Ordinals; rather, he is defending the neutrality of the protocol. In his view, Bitcoin should not pass judgment on users' intentions. The blockchain sees only bytes, not the motives behind them. What some people call “spam” today may tomorrow be the infrastructure of a financial innovation that we have not even imagined yet.
I always tell my students this: the biggest mistake in technology is judging the future by today's standards. The history of the internet is full of examples of emerging technologies that were considered useless or even a nuisance at the start of their journey. If someone back then had decided to eliminate them based solely on their initial use, many of the services we take for granted today would never have been born.
Of course, this does not mean that the critics' concerns are baseless. The occupation of block space, rising fees and pressure on nodes are real concerns. But the fundamental question is this:
Should every problem be solved by changing the consensus rules?
Consensus is the heart of Bitcoin. It is the very layer on which the network's security, limited supply and the validity of transactions are built. Any change to this layer should be for threats that endanger the network's existence; not for disagreements over which uses we like and which we don't. If today we change consensus to eliminate one type of transaction, what guarantee is there that tomorrow another group will not ban another use? Today the target may be Ordinals, tomorrow privacy tools, the day after that stablecoins, or any use that does not match the majority's taste.
This is where Saylor's statement takes on a deeper meaning: “Bitcoin does not need guardians of purity; it needs guardians of neutrality.” This statement is not just a slogan; it is a summary of the philosophy on which Bitcoin was built. A protocol that is meant to be global cannot operate according to the likes or dislikes of a particular group.
On the other hand, we should not forget that Bitcoin has had mechanisms for managing its limited resources from the very beginning. Block space is not free; the fee market determines who is willing to pay more to use it. Miners, too, decide which transactions to include in a block based on economic incentives. This means the network itself has tools for adjusting the balance, without its fundamental rules needing to be rewritten.
What is even more interesting is that even if BIP 110 is approved, there will probably be technical ways to get around many of its restrictions. In other words, the cost to innovation may be permanent, while the expected result may not be fully achieved either. This is exactly where we should ask ourselves:
Is it worth weakening the principle of protocol neutrality to solve a problem that may not even be fully solved?
At present, too, this issue should not be blown out of proportion. Miner signaling is still below one percent and is very far from the activation threshold. So what we see today is less an imminent fork than a philosophical debate about Bitcoin's future; a debate that will determine how this network evolves in the coming decades.
The lesson I want you to take away from this story is not only about Bitcoin.
Whenever you see that, in order to solve a short-term problem, it is proposed to set aside one of a system's fundamental principles, pause. History has shown that large systems usually drift from their main path not through a single wrong decision, but through a series of small exceptions. Each exception seems logical in its own time, but when they are put together, they change the original identity of that system.
Bitcoin's real power is not only in its scarcity; it lies in the fact that its rules are applied equally to everyone, even to transactions that many people may not like.
#my_view
مشاهدهٔ این پست در تلگرام ↗ · نمایش در آرشیو · 💬 گفتگو در گروه تلگرام Coin_Kurd