یکی از نصیحتهایی که شاید بزرگترهای خانواده به ما گوشزد کنند این است که اگر سرمایهای داریم، بهتر است آن را در بانک نگهداری نکنیم و اجازه دهیم این سرمایه برای ما کار کند. ارزهای دیجیتال نوع جدیدی از سرمایهگذاری را برای همگان به وجود آورده که عرضهی اولیهی سکه (ICO) نام دارد. اگر قصد سرمایهگذاری دارید میتوانید آن را در خرید سهام مربوط به یک شرکت معتبر و یا حمایت از یک استارتاپ نوپا در عرضه اولیه سکه به کار گیرید. اما سرمایهگذاری در عرضه اولیه سهام و عرضه اولیه سکه چه تفاوتهایی با هم دارند و شما باید کدام یک از آنها را انتخاب کنید؟ برای پاسخ به این پرسش با انتخاب همراه باشید.
اولین و بنیادیترین تفاوت
عرضه اولیهی سهام (IPO) اغلب برای یک شرکت ثبت شده و معتبر انجام میشود درحالی که عرضه اولیهی سکه برای استارتاپهای جوان و تازهکار است. اگر بخواهیم مثال بزنیم، IPO یک شرکت تجهیزات باغبانی ۴۰ ساله بوده و ICO یک عاشق فناوری ۱۸ ساله است که در گاراژ پدرش به ساخت اولین ابررایانهی خود مشغول است. شرکت اول کسبوکاری شناخته شده و سودآور بوده و دارای یک حساب بانکی معتبر با سوابق کاری درخشان است. شرکت دوم هیج یک از این موارد را نداشته اما این احتمال وجود دارد که او استیوجابز بعدی باشد و یا به طور کل فراموش شود. چه بر روی یک نابغهی کامپیوتر جوان و ناشناس و چه بر روی یک تاجر محترم میانسال سرمایهگذاری کنید، قصد و نیت شما تغییری نمیکند و در حقیقت امیدوار هستید که این کسبوکار روزی رشد کرده و سرمایهی شما افزایش یابد.
پیشنیازها
یک شرکت برای عرضه اولیه سهامش به شرایطی نیاز دارد. این پیشنیازها شامل داشتن یک حداقل سرانهی درآمد و سوابق مربوط به فعالیتهای گذشته است. فرآیند سنتی عرضه اولیه سهام میتواند با توجه به الزامات قانونی بسیار زمانبر باشد. پیش نیاز دیگر عرضه اولیه سهام، تدوین آگهی عرضه سهام است. این آگهی یک اظهارنامهی قانونی است که نشان میدهد شرکت قصد دارد سهامش را به عموم عرضه کند. این آگهی باید شامل اطلاعات کلیدی در خصوص شرکت و عرضه اولیه سهام پیش رو باشد، بنابراین در IPO شما به وکلا، بانکها و از همه مهمتر صبر و شکیبایی نیاز خواهید داشت.
از آنجاییکه ICOها نیاز به تابعیت از چارچوب قانونی خاص و پروتکلی ندارند، اکثر آنها با سوابق فعالیت و تنها با یک وایت پیپر از پروژهی خود دفاع میکنند. مدت زمان عرضه اولیه سکه به نسبت کوتاهتر است. وایت پیپر ICO برخلاف آگهی IPO استاندارد خاصی نداشته و در برخی از کشورها این سند (وایت پیپر) به هیچ وجه قانونی نیست.
پیشنیازهای سرمایهگذاری
سرمایهگذاری در شرکتهای کشوری که در آن زندگی میکنید، فرآیند به نسبت سادهای است. همچنین برای سرمایهگذاری در شرکتهای خارج از کشور نیز روال قانونیای وجود داشته و احتمالا به خدمات بروکرها نیاز خواهید داشت.
شاید بهترین مزیت ICO این باشد که برای سرمایهگذاری در آن به تنها چیزی که احتیاج دارید، دسترسی به اینترنت است. شما در عرضه اولیه سکه میتوانید توکنهای مربوط به هر استارتاپی را از هر کشوری بخرید. البته موارد استثنایی نیز وجود دارد، به عنوان مثال در ایالات متحده برخی پروژهها به عنوان اوراق بهادار در نظر گرفته شده و در دسترس عموم قرار ندارند.
سودآوری
با فرص اینکه سرمایهگذاری در هر دو پروژه سودآور است، بیاید بررسی کنیم در هر مدل در پایان چه چیز عایدمان میشود:
عرضه اولیه سهام
سهم خریداری شده در IPO، نشاندهندهی سهام مالکیت بر درآمدهای آتی یک شرکت است سهامداران سود سهام سالیانهی خود را بر حسب پیشرفت سالانهی شرکت دریافت میکنند. یکی از روشهای کسب درآمد سرمایهگذاری در مراحل اولیه و خرید سهم و سپس فروش آن پس از افزایش قیمت است.
به یاد داشته باشید در ICO، سکهها لزوما مالکیت بر پروژه را نشان نمیدهند. سرمایهگذاران به طرق مختلفی میتوانند از مزایای آیندهی این توکنها بهرهمند شوند و این مسئله به ساختار این توکنها بستگی دارد. تمامی حالات ممکن و شرایط و ضوابط در وایت پیپر مربوط به هر پروژه نوشته میشود.
امنیت
آیا IPO امنیت بالاتری نسبت به ICO دارد؟ ممکن است در نگاه اول چنین به نظر برسد اما حقیقت این است که با وجود تمامی مستندات، روالها و الزامات قانونی، باز هم ممکن است شرکت مذکور ورشکسته شده و سرمایهی شما از دست برود. اگر شما در ICO امیدوارکنندهای شرکت نمایید، یک سرمایهگذاری سودآور با بوروکراسی بسیار کمتری را تجربه خواهید کرد.
در هر صورت چه قصد سرمایهگذاری در IPO و یا خرید توکنهای مربوط به یک ICO را داشته باشید، توصیه میکنیم ابتدا تمامی منابع موجود را بررسی کرده و پروژه را بهدقت ارزیابی کنید.
تفاوت بین ICO و سرمایهگذاری خطرپذیر چیست؟
ممکن است شما هم جزو آن دسته از افرادی باشید که به دنبال جذب سرمایه برای راهاندازی و یا توسعهی کسب و کار خود میگردد. اما از میان روشهای جذب سرمایه به شیوه سنتی و عرضه اولیه توکن کدام یک مناسبتر است؟
یکی از گزینههای شما مراجعه به شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر (Venture capital) است. میتوانید سرمایهی مورد نیاز خود را از این شرکتها بگیرید و آنها در ازای دریافت سهام حاضرند به شما پول بپردازند. راهکار دیگر عرضه اولیه سکه (ICO) است که به شما امکان میدهد از تمامی افراد در سراسر جهان که به اینترنت دسترسی داشته و پول کافی برای خرید توکن شما را دارند، سرمایه جذب کنید.
اساسا ICO، ابتکاری است که به استارتاپها امکان میدهد بدون در اختیار قرار دادن سهام خود و بدون واسطه برای خود سرمایه جذب کنند. هیچ جای تردیدی نیست که ICOها روشهای سرمایهگذاری و جمعسپاری را به طور کلی تغییر دهند. چرا فردی باید جذب سرمایه، کسب و کار خود را به فروش بگذارد درحالی که میتواند بدون اینکار نیز سرمایه مورد نیاز خود را تهیه کند.
با این وجود هنوز VCها چندین برگ برنده دارند که در ادامه آنها را بررسی میکنیم.
اهداف
شما علاوه بر جذب سرمایه از یک VC میتوانیدخدمات ارزشمندی همچون مشاوره و راهنماییهایی در خصوص مقیاسپذیری کسبوکار، اتصال به صنعت، مهرههای تاثیرگذار در شبکهی کاری خود و اثبات مفهوم دریافت کنید. اگر به دنبال چنین سرویسهایی میگردید، به سراغ یکی از شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر بروید.
اما اگر به دنبال راهی میگردید که سرمایهی مورد نیاز خود را از طریق افراد زیادی به دست بیاورید و یا به عبارتی اگر یک جامعه از کاربران، بیشتر از افراد تاثیرگذار برایتان اهمیت دارد، به فکر راهاندازی یک ICO باشید.
مخاطب
برای درک بهتر تفاوت میان ICO و VC میتوان ICO را به یک تجارت میان شرکت و مشتری (B2C) و سرمایهگذاری خطرپذیر را به یک تجارت میان دو شرکت (B2B) تشبیه کرد. سرمایهگذارانی که در VCها فعالیت میکنند، معاملهگران باتجربهای بوده و قادر به ارائهی پیشنهادات و درخواست تقاضاهای بسیار هستند. اگر ایدهی فوقالعادهای دارید اما یک طرح اولیه، وایت پیپر، ارائه و نقشه راه شفافی ندارید، هرگز به سراغ آنها نروید.
اگر فکر جذب سرمایه از طریق یک شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر را در سر میپرورانید، باید خود را بسیار بیشتر از حالتی که به سراغ عرضه اولیه سکه میروید آماده کنید.
یکی از مزایای VCها این است که قابل اعتمادتر هستند و حاضرند از پروژهی شما در طولانی مدت بدون اینکه انتظار بازگشت سریع سرمایه را داشته باشند، حمایت کنند.
سرمایهگذارن یک ICO، میتوانند تمامی افراد در هر نقطه از کره زمین باشند و شما میتوانید سرمایهی زیادی را از افرادی که در قارههای دیگری زندگی میکنند دریافت نمایید علاوه بر اینکه داشتن محصول اولیه و ارائه سوابق از الزامات اولیه محسوب نمیشود. در حقیقت اگر ایدهی شما به اندازه کافی هیجان انگیز باشد، سرمایه مورد نیاز را جذب خواهد کرد و شما از ویدیوی معرفی، یوتیوب، پادکستهای صوتی و شبکههای اجتماعی برای جلب توجه افراد و فریاد ایدهتان به سراسر دنیا استفاده میکنید.
حتما این نکته را مد نظر قرار دهید که ICO ماهیتا یک فرآیند خرید و فروش با سرعت بالا است. بنابراین اکثر سرمایهگذاران حاضرند توکنهای خود را در ازای سود اندکی بفروشند.
نیازمندیها
برای جذب سرمایه از یک شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر به یک تیم، محصول اولیه، چشمانداز، ارائهی قوی، مستندسازی و غیره نیاز دارید. علاوهبراین در صورت توافق میبایست بخشی از سهام شرکت خود (در اغلب موارد حداقل ۲۰ درصد) را به آنها بسپارید.
اما هیچ الزام رسمیای برای برگزاری یک ICO وجود نداشته و این شما هستید که تصمیم میگیرید دارندگان توکن چه خدماتی در ازای پولشان دریافت خواهند کرد.
جغرافیا و دسترسپذیری
سرمایهگذاران خطرپذیر، سرسخت و محافظهکار هستند و اغلب به سرمایهگذاری در شرکتی در کشور خودشان تمایل بیشتری دارند. آنها اغلب شما را به جلسات متعددی دعوت کرده و از شما میخواهند که اسناد متعددی را امضا کنید. شاید این موارد برای شهروندان ایالات متحده مشکلی ایجاد نکند اما برای استارتاپهای جهان سوم ایجاد محدودیت میکند.
اما ICO هیچ یک از این محدودیتها را نداشته و شما میتوانید از قطب شمال تا قطب جنوب آن را برگزار کنید.
برداشت عمومی و مطبوعاتی
در مورد برداشتهای عمومی، VCها موقعیت بهتری دارند. جذب سرمایه از یک شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر برای شما اعتبار و اعتماد بیشتری را فراهم میکند چرا که آنها تجربهی بیشتری داشته و پیش از سرمایهگذاری پروژهی شما را با دقت مطالعه میکنند. اگر با گذشت زمان و آزمایش و خطا مشخص شود که ایدهی شما آنقدرها هم زیرکانه نبوده و نقاط ضعفی دارد، آنها در این اشتباه سهیم هستند. آنها دقیقا میدانند که پول خود را در کجا سرمایهگذاری میکنند. گاهی اوقات همین افراد به واسطهی تجربهی کاری مشترک در پروژهی بعدی شما نیز سرمایهگذاری میکنند.
در عرضه اولیه سکه، از آنجایی که سراغ عموم مردم میروید، اگر مشکلی در عمل کردن به وعدههایی که در پروژهتان دادهاید رخ داد، آماده کلاهبردار نامیده شدن و قرار گرفتن در لیست سیاه در تمامی پلتفرمهای موجود باشید. در حقیقت دیگر فرصت بازگشتی نخواهد بود.
کلام آخر
در نهایت این شما هستید که با استفاده از ماهیت پروژه و اهداف و شرایط خودتان میتوانید بهترین روش جذب سرمایه را انتخاب کنید.
مزایای سرمایهگذاری خطرپذیر
- وفاداری سرمایهگذاران
- مشاوره در حوزهی کسبوکار و پشتیبانی از آموزشهای مورد نیاز
- ارتباطات تاثیرگذار
- اعتبار
مزایای عرضه اولیه سکه
- آزادی و عدم نیاز به فروش سهام
- عدم نیاز به داشتن محصول اولیه
- محدودیت جغرافیایی ندارد
- سریع و بدون بروکراسی عمل میکند.