پرش به محتوا

فصل ۱ — مبادله، ارزش و قیمت

۱.۴ کشتی‌شکسته

Ship Rekt

شبیه‌سازی، نقش‌آفرینی، بازیکل کلاس۶۰ دقیقه

در این شبیه‌سازی که با کل کلاس انجام می‌شود، دانش‌آموزان نقش کشتی‌شکستگانی را بازی می‌کنند که نجات یافته‌اند و باید منابع ضروری را تأمین کنند تا یک هفته در یک جزیرهٔ بی‌سکنه «زنده بمانند». یادگیرندگان با استفاده از ورق بازی که نمایندهٔ ابزار و لوازم است، کار را با مبادلهٔ پایاپای محض آغاز می‌کنند و ضمن تمرین چانه‌زنی، با موانع رایج مبادله مانند مازاد، کمیابی و هم‌خوانی خواسته‌ها روبه‌رو می‌شوند. سپس یک «شکار صدف» زمان‌دار پول کالایی را معرفی می‌کند؛ دانش‌آموزان ژتون‌هایی جمع می‌کنند که می‌توان از آن‌ها برای ساده‌تر کردن مبادله استفاده کرد. با به گردش افتادن صدف‌ها، کلاس وارد یک بازار هدایت‌شده می‌شود که در آن دانش‌آموزان قیمت تعیین می‌کنند، به عرضه و تقاضا واکنش نشان می‌دهند و کشف قیمت را تجربه می‌کنند. فعالیت با بودجه‌بندی و سپس یا یک دور کوتاه مبادله (مسیر اصلی ۶۰ دقیقه‌ای) یا یک مزایدهٔ ساختارمند (مسیر پیشرفتهٔ ۷۰ دقیقه‌ای) برای اقلام «گنج» در فهرست آرزوها به اوج می‌رسد و زمینه را برای فهم اینکه چرا پول وجود دارد فراهم می‌کند. [توضیح مترجم: نام انگلیسی این درس، «Ship Rekt»، بازی با کلمه است: «rekt» در زبان عامیانهٔ اینترنت املای بازیگوشانهٔ «wrecked» (نابودشده) است و کل عبارت شبیه «shipwrecked» (کشتی‌شکسته) شنیده می‌شود. در ترجمه فقط معنا آمده است.]

هدف‌ها

دستاوردهای یادگیری

  • دانش‌آموزان مبادلهٔ پایاپای، «هم‌خوانی خواسته‌ها»، کمیابی، عرضه/تقاضا، کشف قیمت و بودجه‌بندی را تجربه می‌کنند. مسیر پیشرفته مزایده را نیز معرفی می‌کند.
  • پیوند با پول: پول کالایی (صدف‌ها) و اینکه چرا پول به مبادله کمک می‌کند.

هدف به زبان دانش‌آموز

  • برای زنده ماندن یک هفته در جزیرهٔ بی‌سکنه، چیزها را مبادله کن.

مواد و وسایل

  • ورق بازی (دست‌کم سه ورق برای هر دانش‌آموز، به‌صورت دسته‌های لوازم بر اساس خال)
  • «صدف‌ها» (ژتون‌های فیزیکی: دایره‌های کاغذی، دکمه، صدف‌های کاردستی)
  • صندوق گنج (جعبهٔ کوچک یا پاکت)
  • کارت هدیه (کارت هدیهٔ ۱۰۰ دلاری منقضی‌شده یا ساختگی)
  • فلش‌کارت‌های خالی (یا تکه‌های کاغذ)
  • برگه‌های جدول مبادله یا یک جدول مبادلهٔ بزرگ که در جایی نمایش داده شود که همه بتوانند از آن استفاده کنند
  • کاغذ پوستر یا فضایی روی تخته و ماژیک برای نمودار میله‌ای شمارش صدف‌ها
  • برای هر دانش‌آموز یک قلم کم‌هزینه یا نمایشی از فهرست آرزوها، برای مسیر نهایی مبادله یا مزایده
  • زمان‌سنج/کرونومتر تلفن همراه
  • تختهٔ سفید یا صفحهٔ نمایش
  • ماژیک
  • در صورت امکان: وسایل کمک‌آموزشی دیداری (نگاه کنید به ضمیمه‌های A و B)، نقشهٔ گنج، برچسب‌های تشویقی
  • در صورت امکان: پروژکتور، زنگ/علامت برای اعلام زمان، موسیقی برای شکار گنج، ظرف‌های برچسب‌دار برای دستهٔ ورق‌های مصرف‌شده و صدف‌ها

آماده‌سازی

  • پیش از آمدن دانش‌آموزان، ورق‌های بازی را بچینید و صدف‌ها را در جاهای مختلف کلاس پنهان کنید.
  • صندوق گنج، کارت هدیه و زمان‌سنج را برای دورهای بعدی آماده نگه دارید.

مراحل اجرا

زمان‌بندی در یک نگاه

بخشمسیر اصلیمسیر پیشرفته
فضاسازی۸ دقیقه۸ دقیقه
روز ۱ — مبادلهٔ پایاپای۹ دقیقه۹ دقیقه
روز ۲ — دوباره مبادلهٔ پایاپای۹ دقیقه۹ دقیقه
روز ۳ — شکار صدف۹ دقیقه۹ دقیقه
روز ۴ — بازار صدف۹ دقیقه۹ دقیقه
روز ۵ — صندوق گنج و فهرست آرزوها۷ دقیقه۷ دقیقه
روز ۶ — مبادلهٔ پایانی یا مزایده۵ دقیقه۱۵ دقیقه
مرور و پایان۴ دقیقه۴ دقیقه
مجموع۶۰ دقیقه۷۰ دقیقه

یکی از گزینه‌های روز ۶ را انتخاب کنید. فعالیت اختیاری روز ۷ و پرسش‌های تکمیلی در هیچ‌کدام از دو مجموع احتساب نشده‌اند.

مرحلهٔ ۱: فضاسازی

۳ دقیقه

  • مبادله، پول و قیمت را به‌اختصار مرور کنید و علامت توقف کلاس و محدودیت زمان را هم یادآوری کنید.

۵ دقیقه

  1. یک داستان کوتاه دربارهٔ کشتی‌شکستگی تعریف کنید: خدمهٔ کشتی به جزیره‌ای می‌رسند و باید آنچه را برای زنده ماندن لازم دارند پیدا کنند. اگر مفید است از ضمیمهٔ A استفاده کنید.
  2. از دانش‌آموزان بخواهید چهار وسیلهٔ مفید — چاقوی جنگلی، چوب ماهیگیری، چادر و کبریت — را نام ببرند و توضیح دهید که ورق‌های بازی نمایندهٔ آن‌ها هستند.
  3. مطمئن شوید همه هدف را فهمیده‌اند.

روز ۱ — مبادلهٔ پایاپای

۹ دقیقه

آماده‌سازی

  1. به هر دانش‌آموز چند ورق از یک خال بدهید: خشت = چاقوی جنگلی، دل = چوب ماهیگیری، گشنیز = چادر، پیک = کبریت.
  2. هر بار که یک دانش‌آموز یک کاربرد را توضیح می‌دهد، یک ورق را به دستهٔ ورق‌های مصرف‌شده ببرید. بپرسید با ورق‌های اضافه چه کاری می‌توانند بکنند و آن‌ها را راهنمایی کنید تا برای به‌دست‌آوردن آنچه نیاز دارند مبادله کنند (ضمیمهٔ B).

الگودهی

  • یک مبادلهٔ ساده را نشان دهید: یک دانش‌آموز پیشنهاد می‌دهد، دیگری پاسخ می‌دهد و توافق می‌کنند. اگر مفید است، جمله‌های الگو را اضافه کنید: «من ____ دارم. به ____ نیاز دارم.»

مبادله

  • جدول مبادله را توضیح دهید، سپس به دانش‌آموزان پنج دقیقه فرصت بدهید تا مبادله کنند. برای توقف از علامت کلاس استفاده کنید.

نقطهٔ بررسی و گفت‌وگوی پایانی

  • شست بالا/کنار/پایین: نیازها برآورده شد، تقریباً، یا هنوز نه. دربارهٔ اینکه چه کسانی بیش از اندازه و چه کسانی کمتر از اندازه داشتند گفت‌وگو کنید؛ کمیابی و عرضه و تقاضا را معرفی کنید.

بازاندیشی

  • از دانش‌آموزان بخواهید جمله را کامل کنند: «یک چیزی که به من کمک کرد مبادله کنم ______ بود.»

روز ۲ — دوباره مبادلهٔ پایاپای

۹ دقیقه

آماده‌سازی

  1. خال‌ها و لوازم مربوط به آن‌ها را سریع مرور کنید. برای هر دانش‌آموز یک ورق را به دستهٔ ورق‌های مصرف‌شده ببرید، سپس از آن‌ها بخواهید دور دیگری برای تأمین نیازهایشان مبادله کنند.

الگودهی

  • در صورت نیاز، الگوی کوتاه مبادله و جمله‌های الگو را تکرار کنید.

مبادله

  • از جدول مبادله برای یک دور دیگر مبادلهٔ پنج‌دقیقه‌ای استفاده کنید؛ برای توقف از علامت کلاس استفاده کنید.

نقطهٔ بررسی و گفت‌وگوی پایانی

  • بررسی با شست را تکرار کنید و دربارهٔ اینکه چه چیزی این دور را سخت کرد گفت‌وگو کنید.

درس کوتاه

  • به مشکل اشاره کنید: وقتی دو نفر چیزهای یکدیگر را نمی‌خواهند، مبادله سخت است. توضیح دهید که پول می‌تواند کمک کند.

روز ۳ — کمیابی و تلاش: شکار صدف

۹ دقیقه

آماده‌سازی

  • در صورت نیاز صدف‌ها را پنهان کنید. توضیح دهید که می‌توان از آن‌ها به‌عنوان پول استفاده کرد؛ قوانین ایمنی را تعیین کنید (هل ندادن و از دیگران چیزی برنداشتن).

شکار گنج

  • یک شکار صدف پنج‌دقیقه‌ای برگزار کنید (۲ تا ۳ صدف برای هر دانش‌آموز، با دشواری‌های متفاوت).

شمارش و ثبت

  • زوج‌ها صدف‌ها را می‌شمارند؛ یک نمودار میله‌ای سریع از «زیاد/کم» بسازید و دربارهٔ کمیابی و تلاش گفت‌وگو کنید.

درس کوتاه

  • پول کالایی را تعریف کنید — چیزی که مردم به‌عنوان پول به کار می‌برند — و بپرسید آیا صدف‌ها در جزیره می‌توانند کارساز باشند.

بازاندیشی

  • «اگر صدف‌ها پول شوند، به نظر شما قیمت چیزها چقدر می‌شود؟ چرا؟»

روز ۴ — پول کالایی و قیمت‌ها: بازار صدف

۹ دقیقه

آماده‌سازی

  1. لوازم را مرور کنید، برای هر دانش‌آموز یک ورق را به دستهٔ ورق‌های مصرف‌شده ببرید و توضیح دهید که از این پس می‌توان صدف‌ها را در مبادله‌ها به کار برد.

الگودهی

  • یک مبادله را با صدف الگودهی کنید. قیمت‌ها را دانش‌آموزان تعیین می‌کنند.

مبادله

  • پنج دقیقه از جدول مبادله استفاده کنید؛ برای توقف از علامت کلاس استفاده کنید.

نقطهٔ بررسی و گفت‌وگوی پایانی

  • بررسی با شست را انجام دهید. بپرسید پول چه چیزی را آسان‌تر یا سخت‌تر کرد، چه قیمت‌هایی پدید آمد و آیا نتیجه منصفانه به نظر می‌رسید.

روز ۵ — صندوق گنج و فهرست آرزوها

۷ دقیقه

آماده‌سازی

  • در طول روز ۴ صندوق گنج را پنهان کنید.

سرآغاز داستانی

  • اعلام کنید که خدمه گنجی پیدا کرده‌اند، از جمله یک کارت هدیهٔ نمایشی.

شکار گنج

  • دانش‌آموزان صندوق را پیدا می‌کنند؛ توضیح دهید که این گنج هزینهٔ یک آرزوی لوکس را برای هر نفر تأمین می‌کند.

فهرست آرزوها

  • کنار نام هر دانش‌آموز یک آرزوی لوکس را یادداشت کنید؛ به کلاس بگویید اقلام فردا می‌رسند.

روز ۶ — فهرست آرزوها

یکی از گزینه‌های دور پایانی را انتخاب کنید. گزینهٔ ۱ مسیر اصلی ۶۰ دقیقه‌ای است؛ گزینهٔ ۲ مسیر پیشرفتهٔ ۷۰ دقیقه‌ای است.

گزینهٔ ۱ – توزیع تصادفی و مبادله (ساده)

۵ دقیقه

اقلام فهرست آرزوها را به‌طور تصادفی پخش کنید (مثلاً یک ایردراپ — پرتاب هوایی — آن‌ها را پراکنده کرده است). دانش‌آموزان اقلام و صدف‌های باقی‌مانده را مبادله می‌کنند تا به آنچه می‌خواهند برسند.

آماده‌سازی مبادله

  • به دانش‌آموزان یادآوری کنید که خودشان قیمت‌ها را تعیین می‌کنند و آنچه را دارند با آنچه می‌خواهند مبادله می‌کنند.

مبادله

  • پنج دقیقه زمان مبادله بدهید. دانش‌آموزان می‌توانند صدف‌ها و ورق‌های بازی را هم در مبادله بگنجانند؛ برای توقف از علامت کلاس استفاده کنید.

گزینهٔ ۲ – مزایده (پیشرفته)

۱۵ دقیقه

  • پیداکننده مالک اقلام است؛ آن‌ها را با مزایده در برابر صدف بفروشید.

آماده‌سازی مزایده (۳ دقیقه)

  • مزایدهٔ انگلیسی را توضیح دهید: قیمت‌ها بالا می‌روند و کسی که آخرین پیشنهاد را بدهد برنده می‌شود. علامت‌ها را تمرین کنید و به دانش‌آموزان یادآوری کنید که بیش از صدف‌هایشان پیشنهاد ندهند.

مزایده‌ها (۹ دقیقه)

  • اقلام را یکی‌یکی به مزایده بگذارید.

گفت‌وگوی پایانی مزایده (۳ دقیقه)

  • بپرسید بودجه‌بندی، تقاضا و قوانین چگونه بر نتیجه اثر گذاشتند.

فعالیت تکمیلی اختیاری: روز ۷ — آزادی

  • در قالب «فکر کن–جفت شو–به اشتراک بگذار» (Think–Pair–Share)، از اشیای موجود برای طراحی یک نقشهٔ فرار استفاده کنید.

۴ دقیقه

  • چه چیزهایی گران بودند؟ چرا؟ کجا عرضه کم به نظر می‌رسید؟ چه روش‌هایی جواب داد؟
  • «پول مبادله را آسان‌تر کرد، چون ______.»
  • مبادلهٔ پایاپای سخت بود ← صدف‌ها کمک کردند (پول کالایی) ← پول مشکل هم‌خوانی خواسته‌ها را حل می‌کند.
  • پیوند با بیت‌کوین – دربارهٔ اینکه بیت‌کوین پولی است که به مردم کمک می‌کند کالاها و خدمات را مبادله کنند گفت‌وگو کنید، سپس دربارهٔ یک تفاوت میان بیت‌کوین و صدف‌ها گفت‌وگو کنید.
  • وسایل را جمع کنید و مطمئن شوید همهٔ ورق‌های بازی برگردانده شده‌اند تا در فعالیتی در آینده به‌طور مساوی توزیع شوند.

نکات کلیدی

  • وقتی آدم‌ها چیزی را که طرف مقابل دارد نمی‌خواهند، مبادلهٔ پایاپای می‌تواند دشوار باشد.
  • پول کالایی می‌تواند مبادله را آسان‌تر کند.
  • قیمت‌ها، بودجه‌ها، عرضه و تقاضا بر تصمیم‌های مبادله اثر می‌گذارند.

پرسش‌های گفت‌وگو

  • نوشتن سریع یا نقاشی: «یک چیزی که دربارهٔ مبادله یا پول یاد گرفتم.»
  • گشت گالری در میان برچسب‌های قیمت و نتایج مزایده؛ دربارهٔ انصاف و بازارها گفت‌وگو کنید.
  • چالش اختیاری (بچه‌های بزرگ‌تر): یک پول جدید برای جزیره طراحی کنید (قوانین، سقف عرضه، راه جلوگیری از تقلب).

یادداشت‌ها

مدیریت کلاس

  • محدودهٔ «بازار» را مشخص کنید؛ از یک نشانهٔ بازگشت استفاده کنید (مثلاً «بیت، بلاک… بوم!» (Bit, block… BOOM!‎)).
  • قوانین مبادله را نصب کنید: ۱) مهربان باشید، ۲) پیشنهاد/پیشنهاد متقابل، ۳) قاپیدن ممنوع، ۴) مبادله را با دست دادن/های‌فایو نهایی کنید، ۵) با نشانهٔ بازگشت به جای خود برگردید.
  • در صورت نیاز نقش‌هایی تعیین کنید (دستیاران بانکدار/دزد دریایی، ناظران بازار) تا انرژی بچه‌ها هدایت شود و از یادگیرندگان کوچک‌تر پشتیبانی شود.

فعالیت‌های تکمیلی و پرکنندهٔ وقت

  • فروشگاه جزیره‌تان را نقاشی کنید و قیمت سه چیز را با صدف تعیین کنید.
  • حساب ذهنی: اگر ۱۲ صدف داشته باشید و در یک مزایده با ۹ صدف برنده شوید، چند صدف برایتان باقی می‌ماند؟
  • یک نمودار ون بسازید تا نشان دهد بچه‌ها در خانه و در جزیره برای چه چیزهایی ارزش قائل‌اند – آیا اشیایی هستند که در هر دو جا بگنجند؟
  • فهرست ۱۰ آرزوی برتر – از دانش‌آموزان بخواهید فهرستی از ۱۰ چیز برتر بنویسند که اگر قرار بود به یک جزیرهٔ بی‌سکنه بروند، با خود می‌بردند.

تطبیق با نیازهای گوناگون

  • دانش‌آموزان کوچک‌تر دسته‌های کمتری را مبادله می‌کنند (فقط غذا/آب)؛ دانش‌آموزان بزرگ‌تر از پس نیازهای پیچیده‌تر و قیمت‌گذاری پویا برمی‌آیند.
  • زبان‌آموزان/دسترس‌پذیری: کارت‌های تصویری فراهم کنید؛ جمله‌های الگو برای پیشنهادها در اختیارشان بگذارید؛ برایشان همیار تعیین کنید.
  • ایمنی: حرکت فقط با راه رفتن؛ مرزهای روشن؛ دورهای زمان‌دار.

تکلیف پیشنهادی

مبادلهٔ پایاپای را برای والد یا سرپرستتان توضیح دهید. تعریف کنید که استفاده از صدف‌ها در این فعالیت چطور مبادله را آسان‌تر کرد.

ضمیمهٔ A: وسایل کمک‌آموزشی دیداری برای داستان

ضمیمهٔ B: جدول مبادله

ضمیمه‌های چاپی در متنِ بازِ منبع نیستند و در این ترجمه هم نیامده‌اند؛ برای آن‌ها به سایت رسمی My First Bitcoin مراجعه کنید.

داده‌ها به‌صورت خودکار از کانال Coin_Kurd، Binance، CoinGecko و alternative.me به‌روز می‌شوند.