وقت تمام شد!کات تەواو بوو!Time is up!
در این فعالیت، یادگیرندگان با استفاده از ورق‌های بازی در نقش هش و واژه‌های درس در نقش تراکنش، استخراج (ماینینگ) بیت‌کوین را شبیه‌سازی می‌کنند. تیم‌ها کارت‌ها را رو می‌کنند تا جفت‌های یکسان پیدا کنند. وقتی دو کارت یکسان پیدا می‌کنند، می‌گویند «مال منه!» [توضیح مترجم: در انگلیسی، mine هم به معنای «مال من» است و هم به معنای «استخراج کردن»؛ بنابراین عبارت It’s mine هم‌زمان به استخراج اشاره دارد. این بازی با کلمه در فارسی منتقل نمی‌شود و در متن معنای «مال منه!» آمده است.] یک جفتِ معتبر به آن‌ها اجازه می‌دهد به ممپول (صف تراکنش‌های منتظر تأیید) دسترسی پیدا کنند و در آنجا یک واژه از واژگان بیت‌کوین بردارند. واژه‌ها در بلاک‌ها گروه‌بندی می‌شوند و فقط پس از تأیید به حساب می‌آیند. تعداد کارت‌ها در استخر استخراج نشان‌دهندهٔ سختی است و بین دورها تنظیم می‌شود. امتیاز نهایی با شمردن مجموع حرف‌های واژه‌های تأییدشده‌ای محاسبه می‌شود که در کیف پول هر تیم ذخیره شده‌اند.
🎯هدف‌ها
دستاوردهای یادگیری
در پایان این فعالیت، یادگیرندگان:
- توضیح می‌دهند که استخراج به تلاش‌های مکرر نیاز دارد
- توصیف می‌کنند که سختی چگونه می‌تواند بالا یا پایین برود
- می‌فهمند که تراکنش‌ها در بلاک‌ها گروه‌بندی می‌شوند
- درمی‌یابند که تأیید پیش از مالکیت می‌آید
- تلاش را به پاداش ربط می‌دهند
هدف به زبان دانش‌آموز
- «من یک جفت یکسان پیدا می‌کنم و می‌گویم ‹مال منه!› تا یک واژه برای کیف پولم به دست بیاورم.»
🧰مواد و وسایل
- ۱ تا ۲ دست ورق بازی
- ۴۰ تا ۶۰ کارت واژه از واژگان بیت‌کوین (نگاه کنید به ضمیمهٔ A)
- ۱ پاکت برای هر تیم با برچسب کیف پول (WALLET)
- ۱ پاکت بزرگ با برچسب بلاک (BLOCK)
- تابلوهایی با برچسب ممپول (MEMPOOL) و استخر استخراج (MINING POOL)
- زمان‌سنج
- میز یا فضای کف کلاس برای چیدن کارت‌ها
- در صورت امکان: برچسب یا مهر برای تأیید، تختهٔ سفید برای ثبت امتیازها
- در صورت امکان: زنگ یا صدای نشانه برای کامل شدن بلاک
🛠️آماده‌سازی
- برای استخر استخراج، کارت‌ها را رو به پایین و به‌صورت جدول بچینید و ناحیه‌های جداگانه‌ای برای ممپول و بلاک مشخص کنید.
- به هر تیم یک پاکت کیف پول بدهید و کارت‌های واژه، زمان‌سنج و ورق‌های بازیِ اضافه را آماده نگه دارید.
🧭مراحل اجرا
مرحلهٔ ۱: آغاز درس
۵ دقیقه
- به‌اختصار هش، استخراج کردن، بلاک، کیف پول و سختی را مرور کنید. توضیح‌ها را کوتاه و ملموس نگه دارید، سپس توضیح دهید که دانش‌آموزان باید پیش از به دست آوردن واژه‌ها «کار خود را اثبات کنند».
- ۲۰ ورق بازی را رو به پایین و به‌صورت جدول بچینید و توضیح دهید که دو ورق یکسان یک هش معتبر می‌سازند. نشان دهید که چگونه دو کارت را رو می‌کنید، در صورت یکسان بودن می‌گویید «مال منه!» و کارت‌هایی را که یکسان نیستند دوباره سر جایشان می‌گذارید.
مرحلهٔ ۲: فعالیت
۳۰ دقیقه
آماده‌سازی
- دانش‌آموزان را به تیم‌های ۳ تا ۴ نفره تقسیم کنید و به هر تیم یک پاکت کیف پول بدهید. کارت‌های واژه را رو به پایین در ناحیهٔ ممپول و پاکت بلاک را جلوی کلاس بگذارید.
اجرا
- در استخر استخراج ۲۰ کارت به کار ببرید. تیم‌ها نوبتی دو کارت را رو می‌کنند؛ اگر کارت‌ها یکسان بودند، می‌گویند «مال منه!»، یک واژه از ممپول برمی‌دارند و آن را درست می‌خوانند تا بتوانند موقتاً نگهش دارند.
- دور را پس از ۶ تا ۸ دقیقه متوقف کنید. اگر تعداد واژه‌های استخراج‌شده بیش از حد زیاد بود، کارت اضافه کنید؛ اگر بیش از حد کم بود، کارت کم کنید. توضیح دهید: «وقتی استخراج خیلی سریع است، آن را سخت‌تر می‌کنیم. وقتی استخراج خیلی کند است، آن را آسان‌تر می‌کنیم.»
اجرا
- در پایان هر دور، واژه‌های به‌دست‌آمده را در پاکت بلاک جمع کنید و اعلام کنید: «بلاک کامل شد.» واژه‌های تأییدشده را به کیف پول هر تیم برگردانید؛ فقط واژه‌های تأییدشده به حساب می‌آیند.
مرحلهٔ ۳: جمع‌بندی
- کارت‌ها را بشمارید و ورق‌ها را به دست‌های کامل برگردانید. کارت‌های واژه را جمع کنید، کیف پول‌ها را خالی کنید و پاکت بلاک را بردارید؛ همه را دوباره مرتب روی هم بچینید، محل استخراج و تخته را پاک کنید و زیر میزها و صندلی‌ها را برای کارت‌های رهاشده وارسی کنید.
🔑نکات کلیدی
- با شبیه‌سازی استخراج، سختی، بلاک‌ها، تأیید و پاداش را توضیح دهید.
💬پرسش‌های گفت‌وگو
۴ دقیقه
- وقتی کارت‌های بیشتری اضافه کردیم چه اتفاقی افتاد؟
- پیدا کردن جفت‌ها سخت‌تر شد؟
- واژه‌های کمتری به دست آوردید؟
- آیا واژه‌های بلندتر امتیاز بیشتری آوردند؟
- آیا همه از قوانین یکسانی پیروی کردند؟
📝یادداشت‌ها
مدیریت کلاس
- در هر لحظه فقط یک تیم کارت رو می‌کند
- دست زدن به کارت‌ها خارج از نوبت ممنوع است
- واژه‌ها باید با صدای بلند و روشن خوانده شوند
- کارت‌هایی که جفت نشده‌اند باید مرتب سر جایشان برگردانده شوند
فعالیت‌های تکمیلی و پرکنندهٔ وقت
- یک رویداد هاوینگ (نصف‌شدن پاداش) معرفی کنید: پس از گذشت زمانی مشخص، هر هش معتبر فقط یکی در میان واژه‌ها را به دست می‌آورد
- فقط جفت‌های ورق قرمز را برای هش معتبر بپذیرید
- اگر تیمی در یک دور سه جفت استخراج کرد، جایزهٔ اضافی بدهید
تطبیق با نیازهای گوناگون
- دانش‌آموزان کوچک‌تر: استفادهٔ مستقیم از کارت‌های واژه در استخر استخراج ممکن است کار را آسان‌تر کند.
- زبان‌آموزان/دسترس‌پذیری: به کارت‌های واژگان پشتیبانی تصویری اضافه کنید. اجازه دهید همیار در خواندن کمک کند.
- ایمنی: اطراف استخر استخراج را خالی نگه دارید. دویدن ممنوع.
تکلیف پیشنهادی
بازی جور کردن کارت‌ها را برای والد یا سرپرستتان توضیح دهید. بگویید رعایت قوانین یکسان چگونه به تیم‌ها کمک کرد با هم بازی کنند.
لەم چالاکییەدا، فێرخوازان کانکاری (مایننگ) لە بیتکۆیندا نموونەسازی دەکەن، بە بەکارهێنانی کارتی یاری وەک هاش و زاراوەکان وەک مامەڵە. تیمەکان کارتەکان هەڵدەگێڕنەوە بۆ دۆزینەوەی جووتی وەک یەک. کاتێک دوو کارتی وەک یەک دەدۆزنەوە، دەڵێن «هی منە». جووتێکی دروست دەستڕاگەیشتنیان پێ دەدات بە مێمپوول (ڕیزی مامەڵە چاوەڕێکراوەکان)، کە تێیدا یەک زاراوەی بیتکۆین کۆدەکەنەوە. وشەکان لە بلۆکەکاندا کۆدەکرێنەوە و تەنها دوای پشتڕاستکردنەوە دەژمێردرێن. ژمارەی کارتەکانی ناو حەوزی کانکاری نوێنەرایەتیی سەختی دەکات و لە نێوان گەڕەکاندا ڕێک دەخرێتەوە. خاڵە کۆتاییەکان بە ژماردنی کۆی ژمارەی پیتەکانی ئەو وشە پشتڕاستکراوانە دەژمێردرێن کە لە جزدانی هەر تیمێکدا هەڵگیراون. [سەرنجی وەرگێڕ: لە ئینگلیزیدا «It's mine» یاری بە وشەکان دەکات، چونکە وشەی mine هەم «هی منە» دەگەیەنێت و هەم «کانکاری کردن»؛ ئەم دوو مانایەی وشەکە لە کوردیدا ناگوازرێتەوە، بۆیە لەم وانەیەدا تەنها مانای «هی منە» وەرگێڕدراوە.]
🎯ئامانجەکان
دەستکەوتەکانی فێربوون
لە کۆتایی ئەم چالاکییەدا، فێرخوازان:
- ڕوون دەکەنەوە کە کانکاری پێویستی بە هەوڵی دووبارە هەیە
- وەسف دەکەن سەختی چۆن دەتوانێت زیاد یان کەم ببێت
- تێدەگەن کە مامەڵەکان لە بلۆکەکاندا کۆدەکرێنەوە
- دەزانن کە پشتڕاستکردنەوە پێش خاوەندارێتی دێت
- هەوڵ بە پاداشتەوە دەبەستنەوە
ئامانج بە وشەکانی قوتابی
- «جووتێکی وەک یەک دەدۆزمەوە و دەڵێم ‹هی منە› بۆ ئەوەی وشەیەک بۆ جزدانەکەم بەدەست بهێنم.»
🧰کەرەستەکان
- ١ بۆ ٢ دەستە کارتی یاری
- ٤٠ بۆ ٦٠ کارتی زاراوەکانی بیتکۆین (بڕوانە پاشکۆی A)
- ١ زەرف بۆ هەر تیمێک کە لەسەری نووسراوە جزدان (WALLET)
- ١ زەرفی گەورە کە لەسەری نووسراوە بلۆک (BLOCK)
- تابلۆ کە لەسەریان نووسراوە مێمپوول (MEMPOOL) و حەوزی کانکاری (MINING POOL)
- تایمەر
- مێز یان شوێنێکی سەر زەوی بۆ ڕێکخستنی کارتەکان
- ئەگەر بکرێت: ستیکەر یان مۆر بۆ پشتڕاستکردنەوە، تەختەی سپی بۆ تۆمارکردنی خاڵەکان
- ئەگەر بکرێت: زەنگ یان دەنگی نیشانە بۆ تەواوبوونی بلۆک
🛠️ئامادەکاری
- خشتەیەکی کارتی ڕوو بەرەو خوار بۆ حەوزی کانکاری ئامادە بکەن و ناوچەی جیاوازی مێمپوول و بلۆک نیشان بکەن.
- زەرفی جزدان بدەنە هەر تیمێک و کارتی وشەکان، تایمەر و کارتی یاریی زیادە ئامادە بهێڵنەوە.
🧭هەنگاوەکانی جێبەجێکردن
هەنگاوی ١: دەستپێکردنی وانە
٥ خولەک
- بە کورتی پێداچوونەوە بە هاش، کانکاری، بلۆک، جزدان و سەختیدا بکەن. ڕوونکردنەوەکان کورت و بەرجەستە بهێڵنەوە، پاشان ڕوون بکەنەوە کە قوتابییەکان دەبێت پێش بەدەستهێنانی وشە «کار بسەلمێنن».
- ٢٠ کارتی یاری ڕوو بەرەو خوار لە خشتەیەکدا دابنێن و ڕوون بکەنەوە کە دوو کارتی وەک یەک هاشێکی دروست پێک دەهێنن. هەڵگێڕانەوەی دوو کارت نیشان بدەن، بۆ جووتی وەک یەک بڵێن «هی منە»، و ئەو کارتانەی وەک یەک نین بگەڕێننەوە شوێنی خۆیان.
هەنگاوی ٢: چالاکی
٣٠ خولەک
ئامادەکاری
- قوتابییەکان دابەش بکەنە تیمی ٣ بۆ ٤ کەسی و یەک زەرفی جزدان بدەنە هەر تیمێک. کارتی وشەکان ڕوو بەرەو خوار لە ناوچەی مێمپوول دابنێن و زەرفی بلۆک لە پێشەوە دابنێن.
جێبەجێکردن
- ٢٠ کارت لە حەوزی کانکاریدا بەکار بهێنن. تیمەکان بە نۆرە دوو کارت هەڵدەگێڕنەوە؛ ئەگەر وەک یەک بوون، دەڵێن «هی منە»، یەک وشە لە مێمپوول کۆدەکەنەوە، و بە دروستی دەیخوێننەوە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کاتی بیهێڵنەوە.
- گەڕەکە دوای ٦ بۆ ٨ خولەک بوەستێنن. ئەگەر زیاتر لە پێویست وشە کانکاری کرابێت، کارت زیاد بکەن؛ ئەگەر کەمتر لە پێویست کانکاری کرابێت، کارت کەم بکەنەوە. ڕوون بکەنەوە: «کاتێک کانکاری زۆر خێرایە، قورستری دەکەین. کاتێک کانکاری زۆر هێواشە، ئاسانتری دەکەین.»
جێبەجێکردن
- لە کۆتایی هەر گەڕێکدا، وشە بەدەستهاتووەکان لە زەرفی بلۆک کۆبکەنەوە و ڕایبگەیەنن «بلۆک تەواو بوو». وشە پشتڕاستکراوەکان بگەڕێننەوە بۆ جزدانی هەر تیمێک؛ تەنها وشە پشتڕاستکراوەکان دەژمێردرێن.
هەنگاوی ٣: کۆکردنەوە و کۆتایی
- کارتەکان بژمێرن و بیانگەڕێننەوە بۆ دەستەی تەواو. کارتی وشەکان کۆبکەنەوە، جزدانەکان بەتاڵ بکەنەوە، و زەرفی بلۆک کۆبکەنەوە؛ دووبارە ڕێکیان بخەنەوە، ناوچەی کانکاری و تەختەکە پاک بکەنەوە، و بپشکنن بزانن کارتی بڵاو لە ژێر مێز و کورسییەکاندا نەماوە.
🔑خاڵە سەرەکییەکان
- کانکاری نموونەسازی بکەن بۆ ڕوونکردنەوەی سەختی، بلۆکەکان، پشتڕاستکردنەوە و پاداشت.
💬پرسیارەکانی گفتوگۆ
٤ خولەک
- کاتێک کارتی زیاترمان زیاد کرد چی ڕوویدا؟
- ئایا دۆزینەوەی جووتەکان قورستر بوو؟
- ئایا وشەی کەمترتان بەدەست هێنا؟
- ئایا وشە درێژەکان خاڵی زیاتریان پێدا؟
- ئایا هەمووان هەمان یاسایان پەیڕەو کرد؟
📝تێبینییەکان
بەڕێوەبردنی پۆل
- لە هەر کاتێکدا تەنها یەک تیم کارت هەڵدەگێڕێتەوە
- لە دەرەوەی نۆرە دەست لە کارتەکان نادرێت
- وشەکان دەبێت بە دەنگی بەرز و ڕوون بخوێنرێنەوە
- ئەگەر کارتەکان وەک یەک نەبوون، دەبێت بە ڕێکوپێکی بگەڕێنرێنەوە
چالاکییە زیادکراوەکان و پڕکەرەوەکانی کات
- ڕووداوێکی هاڤینگ (نیوەکردنەوە) بخەنە ڕوو: دوای ماوەیەکی دیاریکراو، بە هەر دوو هاشی دروست تەنها یەک وشە بەدەست دێت
- مەرج بکەن کە تەنها جووتی کارتی سوور هاشی دروست بن
- ئەگەر تیمێک لە یەک گەڕدا سێ جووت کانکاری بکات، پاداشتێکی زیادەی پێ بدەن
گونجاندن لەگەڵ پێداویستییە جیاوازەکان
- قوتابییە بچووکەکان: بەکارهێنانی ڕاستەوخۆی کارتی وشەکان لە حەوزی کانکاریدا لەوانەیە شتەکان ئاسانتر بکات.
- فێرخوازانی زمان/دەستڕاگەیشتن: پشتگیریی وێنەیی بۆ کارتی زاراوەکان زیاد بکەن. ڕێگە بدەن هاوپۆلەکان لە خوێندنەوەدا یارمەتیی یەکتر بدەن.
- سەلامەتی: شوێنی دەوروبەری حەوزی کانکاری خاڵی بهێڵنەوە. ڕاکردن قەدەغەیە.
ئەرکی پێشنیارکراو
یاریی جووتکردنی کارتەکان بۆ دایک و باوک یان سەرپەرشتیارێک ڕوون بکەنەوە. باسی ئەوە بکەن کە پەیڕەوکردنی هەمان یاسا چۆن یارمەتیی تیمەکانی دا پێکەوە یاری بکەن.
In this activity, learners simulate Bitcoin mining using playing cards as hashes and vocabulary words as transactions. Teams flip cards to find matching pairs. When they find two identical cards, they say “It’s mine.” A valid pair gives them access to the mempool, where they collect one Bitcoin vocabulary word. Words are grouped into blocks and only count after confirmation. The number of cards in the mining pool represents difficulty and is adjusted between rounds. Final scores are calculated by counting the total number of letters in confirmed words stored in each team’s wallet.
🎯Objectives
Learning Outcomes
By the end of this activity, learners will:
- Explain that mining requires repeated attempts
- Describe how difficulty can increase or decrease
- Understand that transactions are grouped into blocks
- Recognize that confirmation comes before ownership
- Connect effort to reward
Objective In Student’s Words
- “I find a matching pair and say ‘It’s mine’ to earn a word for my wallet.”
🧰Materials
- 1–2 decks of playing cards
- 40–60 Bitcoin vocabulary word cards (See Appendix A)
- 1 envelope per team labeled WALLET
- 1 large envelope labeled BLOCK
- Signs labeled MEMPOOL and MINING POOL
- Timer
- Table or floor space for laying out cards
- Nice-to-have: Stickers or stamps for confirmation, Whiteboard for recording scores
- Nice-to-have: Bell or signal sound for block completion
🛠️Setup
- Set up a face-down card grid for the mining pool and mark separate MEMPOOL and BLOCK areas.
- Give each team a WALLET envelope and keep the word cards, timer, and extra playing cards ready.
🧭Procedure
Step 1: Set up the lesson
5 minutes
- Briefly review hash, mine, block, wallet, and difficulty. Keep explanations short and concrete, then explain that students must “prove work” before earning words.
- Lay out 20 playing cards face down in a grid and explain that two identical cards make a valid hash. Demonstrate flipping two cards, saying “It’s mine” for a match and replacing cards that do not match.
Step 2: Activity
30 minutes
Setup
- Divide students into teams of 3–4 and give each team one WALLET envelope. Place word cards face down in the MEMPOOL area and the BLOCK envelope at the front.
Carry Out
- Use 20 cards in the mining pool. Teams take turns flipping two; for a match, they say “It’s mine,” collect one MEMPOOL word, and read it correctly to keep it temporarily.
- Stop the round after 6–8 minutes. If too many words were mined, add cards; if too few were mined, remove cards. Explain: “When mining is too fast, we make it harder. When mining is too slow, we make it easier.”
Carry Out
- At the end of each round, collect earned words in the BLOCK envelope and announce “Block complete.” Return confirmed words to each team’s WALLET; only confirmed words count.
Step 3: Wrap up
- Count cards and return them to full decks. Gather word cards, empty wallets, and the BLOCK envelope; restack them, clear the mining area and board, and check for loose cards under tables and chairs.
🔑Key points
- Simulate mining to explain difficulty, blocks, confirmation, and reward.
💬Discussion questions
4 minutes
- What happened when we added more cards?
- Was it harder to find pairs?
- Did you earn fewer words?
- Did longer words give higher scores?
- Did everyone follow the same rules?
📝Notes
Classroom management
- Only one team flips at a time
- No touching cards out of turn
- Words must be read aloud clearly
- Cards must be returned neatly if unmatched
Extensions & Sponge Activities
- Introduce a halving event: after a set time, each valid hash earns only every second word
- Require red card pairs only for valid hashes
- Add a bonus if a team mines three pairs in one round
Differentiation
- Younger students: Using the word cards directly in the mining pool may make things easier.
- ELL/Accessibility: Add picture support to vocabulary cards. Allow peer reading assistance.
- Safety: Clear space around the mining pool. No running.
Suggested assignment
Explain the card-matching game to a parent or caregiver. Share how following the same rules helped the teams play together.