پرش به محتوا
آکادمی / تحلیل آنچین / MVRV و NUPL
🏛 آکادمی📊 داشبورد من🔁 مرور 🧪 آزمایشگاه📖 اصطلاحات

🧬 دانشکدهٔ ۸ · شاخص‌ها

MVRV و NUPL

MVRV & NUPL

سطح ۴ · پیشرفته (Advanced)⏱ ۲۴ دقیقه❓ ۹ سؤال در بانک
🎯 هدف آموزشی: MVRV و NUPL را محاسبه کنید، رابطهٔ ریاضی آن‌ها را بفهمید، ناحیه‌های تاریخی را بشناسید و بدانید چرا آستانه‌های ثابت در چرخه‌های جدید شکننده‌اند.
پیش‌نیازها: Realized Cap و قیمت تحقق‌یافته

📚 آموزش در سه سطح

از سطح ساده شروع کنید؛ اگر روشن بود، سطح بعد را بخوانید. سطح مناسب شما ذخیره می‌شود.

🌱 توضیح ساده

«MVRV» نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق‌یافته است: MVRV = ارزش بازار ÷ ارزش تحقق‌یافته (یا قیمت بازار ÷ قیمت تحقق‌یافته). اگر MVRV برابر ۲ باشد، یعنی ارزش بازار دو برابر سرمایهٔ پرداخت‌شده است و دارندگان به‌طور میانگین ۱۰۰٪ سود کاغذی دارند. اگر کمتر از ۱ باشد، به‌طور میانگین در زیان‌اند. این شاخص را دیوید پوئل و مراد محمودوف در سال ۲۰۱۸ معرفی کردند.

«NUPL» (سود و زیان تحقق‌نیافتهٔ خالص) همان اطلاعات را به شکل دیگری نشان می‌دهد: NUPL = (ارزش بازار − ارزش تحقق‌یافته) ÷ ارزش بازار؛ یعنی چه کسری از ارزش بازار سود کاغذی است. با MVRV برابر ۲، NUPL برابر ۰٫۵ است. رابطهٔ دقیق آن‌ها: NUPL = ۱ − ۱ ÷ MVRV. این شاخص در ۲۰۱۹ در پژوهش Adamant Capital دربارهٔ احساسات سرمایه‌گذاران رایج شد.

منطق رفتاری ساده است: وقتی بیشتر دارندگان سود کاغذی بزرگی دارند، وسوسهٔ فروش و برداشت سود بیشتر می‌شود؛ وقتی بیشتر آن‌ها در زیان‌اند، فروشندگان کمتری باقی مانده‌اند. برای همین مقادیر بسیار بالای MVRV و NUPL در گذشته نزدیک سقف‌ها، و NUPL منفی (MVRV زیر ۱) نزدیک کف‌ها دیده شده است.

📘 توضیح متوسط

ناحیه‌های رایج NUPL که در داشبوردها رنگ‌آمیزی می‌شوند: زیر صفر «تسلیم»، صفر تا ۰٫۲۵ «امید و ترس»، ۰٫۲۵ تا ۰٫۵ «خوش‌بینی و اضطراب»، ۰٫۵ تا ۰٫۷۵ «باور و انکار» و بالای ۰٫۷۵ «سرخوشی و طمع». این برچسب‌ها توصیفی‌اند، نه قانون. در چرخه‌های اخیر بیت‌کوین، اوج MVRV و NUPL در هر سقف از سقف قبلی پایین‌تر بوده است؛ یعنی آستانه‌های ثابت گذشته ممکن است دیگر لمس نشوند.

«MVRV Z-Score» برای حل بخشی از این مشکل ساخته شد: تفاوت ارزش بازار و ارزش تحقق‌یافته را بر انحراف معیار تاریخی ارزش بازار تقسیم می‌کند تا مقادیر قابل مقایسه‌تر شوند. نسخه‌های گروهی هم وجود دارد: STH-MVRV برای سکه‌های کمتر از ۱۵۵ روز و LTH-MVRV برای سکه‌های قدیمی‌تر. STH-MVRV نزدیک ۱ یعنی خریداران تازه نزدیک نقطهٔ سر به سرند، که اغلب ناحیهٔ حساسی برای حمایت یا مقاومت است.

این شاخص‌ها برای «زمینه» مفیدند، نه «زمان‌بندی». MVRV می‌تواند ماه‌ها در ناحیهٔ بالا بماند در حالی که قیمت بالاتر می‌رود، و در بازار نزولی ماه‌ها زیر ۱ بماند. استفادهٔ معقول، تنظیم تدریجی ریسک است: کاهش تدریجی موقعیت وقتی NUPL وارد ناحیه‌های بالا می‌شود و خرید پله‌ای در ناحیه‌های پایین، به جای خرید و فروش یکجا.

🔬 توضیح تخصصی

MVRV همهٔ محدودیت‌های ارزش تحقق‌یافته را به ارث می‌برد و یک محدودیت دیگر هم دارد: ارزش بازار با آخرین قیمت محاسبه می‌شود، در حالی که فروش هم‌زمان حجم بزرگی از عرضه با آن قیمت ممکن نیست؛ پس «سود کاغذی» عددی نظری است. همچنین سکه‌های گم‌شده در ارزش بازار با قیمت فعلی شمرده می‌شوند و MVRV را کمی بالاتر نشان می‌دهند.

کاهش اوج‌های MVRV در چرخه‌های پیاپی می‌تواند چند دلیل داشته باشد: بزرگ‌تر شدن ارزش تحقق‌یافته و سرمایهٔ لازم برای جابه‌جایی بازار، ورود دارندگان نهادی با افق و رفتار متفاوت، و کاهش نوسان با بلوغ بازار. نتیجهٔ عملی این است که آستانه‌های ثابت (مثلاً «بفروش وقتی MVRV به ۳٫۷ رسید») خطرناک‌اند؛ آستانه‌ها باید نسبی یا پویا باشند و با دادهٔ خارج از نمونه آزموده شوند.

برای آزمون منصفانهٔ یک قاعدهٔ مبتنی بر MVRV، دادهٔ تاریخی را همان‌طور که در هر لحظه در دسترس بوده بازسازی کنید. برخی شاخص‌ها، به‌ویژه نسخه‌های تعدیل‌شده بر اساس نهاد و Z-Score که به انحراف معیار کل تاریخچه وابسته است، با دادهٔ آینده بازنگری می‌شوند؛ استفاده از سری زمانی امروز برای بک‌تست گذشته، خطای نگاه به آینده می‌سازد.

🌍 مثال واقعی: کاهش اوج‌های MVRV در چرخه‌های پیاپی — ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵

طبق تحلیل K33 Research در سپتامبر ۲۰۲۱، MVRV بیت‌کوین در دسامبر ۲۰۱۷ به حدود ۴٫۷۲ رسید و در اوج بهار ۲۰۲۱ حدود ۳٫۹۶ بود. سقف قیمتی نوامبر ۲۰۲۱ (حدود ۶۹ هزار دلار) با MVRV پایین‌تری همراه شد؛ یکی از توضیح‌ها این است که فروش‌های میانهٔ ۲۰۲۱ بهای تمام‌شدهٔ بخش بزرگی از عرضه را بالا برده بود. در چرخهٔ ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، طبق داده‌های منتشرشده، اوج MVRV زیر ۳ ماند، در حالی که قیمت به سقف‌های تاریخی تازه رسید.

کسی که قاعدهٔ «بفروش وقتی MVRV به ۳٫۷ رسید» را از تجربهٔ ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱ گرفته بود، در چرخهٔ اخیر هرگز سیگنال فروش نمی‌گرفت. K33 همچنین نشان داده بود فروش در نخستین لمس ۳٫۷ در چرخه‌های قبل گاهی بخش بزرگی از رشد باقی‌مانده را از دست می‌داد؛ مثلاً در نوامبر ۲۰۱۳ قیمت در ۳۰ روز بعد از این لمس بیش از دو برابر شد. درس: آستانه‌های ثابت در شاخصی که با بلوغ بازار تغییر می‌کند، شکننده‌اند.

🔤 واژگان تخصصی

نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق‌یافته (MVRV ratio)

ارزش بازار تقسیم بر ارزش تحقق‌یافته.

مثال: ۱۸۰ ÷ ۹۰ = ۲.

سود و زیان تحقق‌نیافتهٔ خالص (Net unrealized profit/loss (NUPL))

(ارزش بازار − ارزش تحقق‌یافته) ÷ ارزش بازار.

مثال: با MVRV برابر ۲، NUPL = ۰٫۵.

امتیاز Z برای MVRV (MVRV Z-Score)

تفاوت ارزش بازار و تحقق‌یافته تقسیم بر انحراف معیار تاریخی ارزش بازار.

مثال: مقادیر بسیار بالا در اوج‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۷.

MVRV هولدرهای کوتاه‌مدت (STH-MVRV)

MVRV محاسبه‌شده فقط برای سکه‌های کمتر از ۱۵۵ روز.

مثال: STH-MVRV نزدیک ۱ یعنی خریداران تازه نزدیک سر به سرند.

سود کاغذی (Unrealized profit)

سودی که فقط در صورت فروش با قیمت فعلی تحقق می‌یابد.

مثال: MVRV برابر ۳ یعنی سود کاغذی میانگین ۲۰۰٪.

🔑 نکات کلیدی

  • MVRV = ارزش بازار ÷ ارزش تحقق‌یافته؛ NUPL = ۱ − ۱ ÷ MVRV.
  • MVRV زیر ۱ و NUPL منفی یعنی زیان میانگین دارندگان؛ مقادیر بالا یعنی سود کاغذی بزرگ.
  • اوج‌های MVRV و NUPL در هر چرخه پایین‌تر از چرخهٔ قبل بوده است.
  • این شاخص‌ها زمینه می‌دهند، نه زمان‌بندی؛ ریسک را تدریجی تنظیم کنید.
  • بک‌تست با دادهٔ بازنگری‌شده خطای نگاه به آینده دارد.

⚠️ اشتباهات رایج

  • فروش یا خرید یکجا بر اساس یک آستانهٔ ثابت؛ اشتباه است چون اوج‌ها و کف‌ها در هر چرخه متفاوت‌اند.
  • نادیده گرفتن کاهش اوج‌های MVRV در چرخه‌های پیاپی؛ اشتباه است چون آستانه‌های قدیمی ممکن است هرگز لمس نشوند.
  • دیدن سود کاغذی به‌عنوان پول نقد قابل برداشت؛ اشتباه است چون فروش هم‌زمان همهٔ عرضه با قیمت فعلی ممکن نیست.
  • بک‌تست با سری زمانی امروز؛ اشتباه است چون شاخص‌ها بازنگری می‌شوند.

🛠 تمرین عملی: جدول ناحیه‌های MVRV و NUPL

  1. برای پنج تاریخ مهم (سه سقف و دو کف چرخه‌های گذشته) MVRV را از یک منبع عمومی ثبت کنید.
  2. NUPL هر تاریخ را با فرمول ۱ − ۱ ÷ MVRV محاسبه و ناحیهٔ رنگی آن را مشخص کنید.
  3. یک قاعدهٔ تنظیم تدریجی ریسک (نه خرید و فروش یکجا) بر اساس ناحیه‌ها بنویسید و توضیح دهید چگونه آن را بدون خطای نگاه به آینده آزمایش می‌کنید.

✅ معیار درستی: NUPL درست از MVRV محاسبه شده، ناحیه‌ها درست برچسب خورده‌اند و قاعده تدریجی و قابل آزمون است.

🔒 در هیچ تمرینی از سرمایهٔ واقعی، عبارت بازیابی (Seed Phrase)، کلید خصوصی یا اتصال کیف پول اصلی استفاده نکنید.

📝 آزمون تطبیقی

هر بار ۵ سؤال از بانک ۹ سؤالی این درس انتخاب می‌شود؛ سؤال‌هایی که قبلاً اشتباه زده‌اید زودتر برمی‌گردند. حدنصاب قبولی ۸۰٪ (۴ از ۵) است و درس بعد با قبولی باز می‌شود.

✍️ پرسش تشریحی

MVRV و NUPL را توضیح دهید، رابطهٔ ریاضی آن‌ها را اثبات کنید و با داده‌های چرخه‌های ۲۰۱۷، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۵ استدلال کنید چرا آستانه‌های ثابت شکننده‌اند؛ سپس یک روش استفادهٔ تدریجی و قابل آزمون پیشنهاد دهید.

بعد از نوشتن، پاسخ خود را با این معیارها بسنجید

خودارزیابی: هر نکته‌ای را که پاسخ شما به‌روشنی پوشش داده علامت بزنید.

🤖 دستیار آموزشی

دستیار آفلاین آکادمی: پاسخ‌ها فقط از متن درس‌ها و واژگان همین آکادمی پیدا می‌شوند و منبع هر پاسخ نشان داده می‌شود. هوش مصنوعی مولد نیست، حدس نمی‌زند و هیچ سیگنال خرید و فروشی نمی‌دهد.

📎 منابع مطالعاتی

🏁 معیار تسلط بر این درس: بتوانید MVRV و NUPL را محاسبه و تفسیر کنید و آن‌ها را برای تنظیم تدریجی ریسک، نه زمان‌بندی دقیق، به کار ببرید.

→ Realized Cap و قیمت تحقق‌یافتهSOPR و NVT ←

داده‌ها به‌صورت خودکار از کانال Coin_Kurd، Binance، CoinGecko و alternative.me به‌روز می‌شوند.